Podkarpacka Historia

„My z Bożej łaski król polski, jak nie mniej ziem: krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, pomorskiej, pan i dziedzic Rusi – pragnąc wynagrodzić sławne i godne polecenia zasługi wiernego Jana Pakosława, dziedzica ze Stróżysk, który nie szczędził swojego życia w obronie Polski i Rusi w walce z Tatarami na chwałę i pożytek owych państw, ponieważ słuszną jest rzeczą, aby cnotliwi i dzielni mężowie nie pozostali bez wynagrodzenia za swoje cnoty, przeto dla zachęty do dalszej wytrwałości dajemy temuż Janowi Pakosławowi i jego potomkom obojej płci, tak męskiej jak żeńskiej miasto Rzeszów położone według granic, jakie posiadało za książąt ruskich, których jesteśmy następcą i całej Rusi Panem Dziedzicznym”

17.01.2026 11:27

Stanisław Wyspiański, jeden z najwybitniejszych twórców Młodej Polski, pozostawił trwały ślad na Podkarpaciu. W Rymanowie-Zdroju przebywał dwukrotnie na leczeniu (1901 i 1903), tworząc m.in. liryk „Hej, las rymanowski za mgłą…”, natomiast Biecz i okolice stały się miejscem jego wczesnych podróży naukowych i artystycznych, podczas których powstały rysunki zabytków, projekty polichromii i witraży. Te dwa epizody pokazują zarówno literacką, jak i plastyczną fascynację artysty południową Galicją.

15.01.2026 22:12

Urodzony w Wapowcach pod Przemyślem Stanisław Ślepowron-Puchalski był jednym z najwyższych rangą oficerów pochodzących z Podkarpacia. Służył w armii Austro-Węgier, dowodził Legionami Polskimi, był ostatnim austro-węgierskim komendantem Twierdzy Przemyśl.

15.01.2026 16:30

Po dwumiesięcznej przerwie zimowej Muzeum – Zamek w Łańcucie ponownie zaprasza zwiedzających. Nowy sezon turystyczny rozpoczyna się w czwartek, 15 stycznia 2026 roku, po zakończeniu prac konserwatorskich i porządkowych prowadzonych w zabytkowych wnętrzach rezydencji.

14.01.2026 14:55

Jerzy Grotowski przyszedł na świat w Rzeszowie 11 sierpnia 1933 roku. Ojciec artysty - Marian - był leśnikiem, legionistą i żołnierzem Kampanii Wrześniowej, po której przedostał się do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (zmarł w Paragwaju w 1968 roku). Matka Emilia pracowała jako nauczycielka, zaś starszy brat Kazimierz został profesorem fizyki jądrowej i wykładowcą Uniwersytetu Jagiellońskiego.

13.01.2026 01:06

Miał zaledwie jedenaście lat, gdy jego najbliżsi zdecydowali się ukrywać Żydów, mimo grożącej kary śmierci. Eugeniusz Szylar przez 17 miesięcy pomagał ocalić siedmioosobową rodzinę przed niemiecką zagładą, zapisując się w historii jako jeden z najmłodszych bohaterów tamtych straszliwych czasów.

12.01.2026 15:39

W nocy z 13 na 14 stycznia 1918 roku w podrzeszowskiej Trzcianie na pociąg pośpieszny jadący ze Lwowa do Krakowa najechał pociąg pośpieszny odwrotnej relacji. Skutki były straszliwe. Lokalny tygodnik „Głos Rzeszowski” w wydaniu z 20 stycznia w notce na drugiej stronie donosił o 15 zabitych i 28 rannych, później podawano informacje o 16 zabitych i 27 rannych.

12.01.2026 08:52

Kazimierz Hemerling (1859–1939) to postać, bez której trudno wyobrazić sobie początki polskiej prasy sportowej i nowoczesnego myślenia o kulturze fizycznej. Urodzony w Przemyślu, wychowany w realiach galicyjskiego Podkarpacia, stał się jednym z tych ludzi, którzy z lokalnej pasji potrafili stworzyć ogólnopolski ruch.

12.01.2026 08:30

Dr Kazimierz Moskwa (1935–1983) był jednym z najwybitniejszych archeologów południowo-wschodniej Polski, wieloletnim kierownikiem Działu Archeologicznego Muzeum Okręgowego w Rzeszowie, autorem licznych publikacji naukowych i popularyzatorem wiedzy o pradziejach regionu. Jego praca i pasja na zawsze wpisały się w historię ochrony dziedzictwa archeologicznego Podkarpacia.

11.01.2026 21:32

12 stycznia 1806 roku w pożarze dworu w Beńkowej Wiszni, między Samborem a Lwowem, zginęła matka Aleksandra Fredry, Marianna Fredro. Dla pisarza była to największa trauma dzieciństwa. Ojciec, Jacek Fredro, przeniósł wtedy rodzinę do Lwowa.

11.01.2026 16:39