Podkarpacka Historia

12 stycznia 1806 roku w pożarze dworu w Beńkowej Wiszni, między Samborem a Lwowem, zginęła matka Aleksandra Fredry, Marianna Fredro. Dla pisarza była to największa trauma dzieciństwa. Ojciec, Jacek Fredro, przeniósł wtedy rodzinę do Lwowa.

11 stycznia 1946 roku Cisna w Bieszczadach została zaatakowana przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii. W wyniku napadu zginęło prawdopodobnie kilkunastu polskich cywilów, a wieś została częściowo spalona. Atakującym nie udało się jednak zdobyć tutejszego posterunku Milicji Obywatelskiej.

Był jedynym laureatem Nagrody Nobla urodzonym na obecnym Podkarpaciu. To właśnie w niewielkim, galicyjskim Rymanowie przyszedł na świat Izydor Izaak Rabi, wybitny fizyk, współtwórca amerykańskiej bomby atomowej, a jednocześnie gorący orędownik pokoju. Postać wielkiego naukowca po latach przywracana jest nie tylko lokalnej pamięci.

Każdego dnia historia Podkarpacia odkrywa przed nami nowe fakty, rocznice i ciekawostki. Sprawdź, co wydarzyło się właśnie dziś – poznaj ludzi, miejsca i wydarzenia, które wpłynęły na dzieje regionu!

Poznaj niezwykłą historię Franciszka Moskwy – kupca, kolekcjonera i bibliofila, który przez dekady budował w Rzeszowie jedną z najcenniejszych prywatnych bibliotek, wspierał lokalnych artystów i aktywnie działał na rzecz rozwoju kultury regionu. Jego pasja, mecenat i działalność społeczna na trwałe wpisały się w dzieje miasta.

Do swych wojennych losów podchodził z dystansem, a nawet humorem. Tryskał energią, a w wieku 93 lat zdecydował się jeszcze na skok spadochronowy, w 70 rocznicę swego zrzutu do Polski. Urodzony pod Rzeszowem Aleksander Tarnawski ps. Upłaz był ostatnim żyjącym „cichociemnym”.

Po nieudanych próbach zdobycia miejscowości podczas I ataku na Birczę w nocy z 22 na 23 października 1945 roku oraz II ataku z 26 na 27 listopada 1945 roku, Ukraińska Powstańcza Armia po raz trzeci uderzyła na miasto. III atak UPA na Birczę, przeprowadzony w nocy z 6 na 7 stycznia 1946 roku, był jedną z największych i najkrwawszych akcji zbrojnych UPA na Podkarpaciu i zakończył się ciężkimi stratami napastników.

Jerzy Pleśniarowicz (1920–1978) był poetą, wybitnym tłumaczem literatur słowiańskich oraz reżyserem teatralnym i radiowym. Przez blisko dwadzieścia lat związany z Rzeszowem, odegrał kluczową rolę w rozwoju Teatru Ziemi Rzeszowskiej (później Teatru im. Wandy Siemaszkowej), życia literackiego miasta oraz dokumentowaniu tradycji teatralnych regionu.

Postaci Ignacego Łukasiewicza szerzej przedstawiać nie trzeba. Wielki wynalazca, wrażliwy społecznie przedsiębiorca i twórca przemysłu naftowego doczekał się licznych opracowań na swój temat. Zanim jednak zaczęła się jego kariera, uczył się i mieszkał w Rzeszowie.

Adam Didur był jednym z najwybitniejszych polskich basów operowych przełomu XIX i XX wieku. Jego droga wiodła z niewielkiej miejscowości koło Sanoka na największe sceny świata, w tym do Metropolitan Opera House w Nowym Jorku, z którą związał się na niemal 25 lat.