Rymanów-Zdrój: kuracja i poezja
Rymanów-Zdrój należał na przełomie XIX i XX wieku do najbardziej znanych uzdrowisk Galicji. Przyciągał kuracjuszy zarówno walorami leczniczymi, jak i krajobrazem Beskidu Niskiego. Wśród osób przebywających tu na leczeniu znalazł się Stanisław Wyspiański – poeta, dramaturg i malarz. Wspiański odwiedził Rymanów dwukrotnie: latem 1901 roku wraz z rodziną, w celu leczenia i wypoczynku i latem 1903 roku, w ostatnim okresie życia, również na kuracji.
Najważniejszym śladem pobytu z 1901 roku jest liryk „Hej, las rymanowski za mgłą…” powstały 24 sierpnia 1901 r.oku:
Hej, las rymanowski za mgłą,
a w tym lesie szumiące drzewa,
a tam cicho, daleko, daleko
coś się śni i czegoś się spodziewa…
W 1903 roku mieszkał w willi „Leliwa”, gdzie według przekazu lokalnego miał namalować fresk ze słonecznikami – informacja ta pozostaje elementem lokalnej tradycji, brak dokumentacji źródłowej.
Pamięć o Wyspiańskim w Rymanowie-Zdroju utrwalono w 1966 roku, w ramach obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego, kiedy to w parku zdrojowym ufundowano obelisk z tablicą zawierającą fragment liryku „Hej, las rymanowski za mgłą…”.
Biecz i okolice: wczesne podróże naukowe
Wyspiański przebywał w Bieczu w 1889 roku podczas wycieczki naukowej po ziemi bieckiej i sądeckiej, zorganizowanej przez profesora Władysława Łuszczkiewicza. Powstały wówczas liczne rysunki zabytków Biecza i okolic, między innymi: wyposażenie kościoła Świętej Zofii i fary w Bobowej, drewniane kościółki w Wilczyskach, Sękowej i Binarowej, XVI-wieczny dwór Gładyszów w Szymbarku.
Wyspiański powrócił do Biecza w latach 1895–1897, pracując nad projektami polichromii i witraży kościoła farnego. Choć planowana polichromia nie została w pełni zrealizowana z powodu konfliktu z ówczesnym konserwatorem Sławomirem Odrzywolskim, zachowały się projekty witraży w Muzeum Narodowym w Krakowie oraz kartonaż do polichromii z motywem malw w Muzeum Narodowym w Warszawie.
Większość rysunków z wycieczki 1889 roku nie przetrwała, lecz reprodukcje szkiców z Biecza znajdują się w Muzeum Ziemi Bieckiej. Niektóre z prac mogły inspirować późniejszą twórczość artystyczną Wyspiańskiego, jednak ich wpływ na konkretne dzieła literackie pozostaje przedmiotem interpretacji badaczy, a nie pewnym faktem.
Stanisław Wyspiański urodził się 15 stycznia 1869 roku w Krakowie. Był dramatopisarzem, poetą, malarzem i projektantem, uznawanym za znaczącego przedstawiciela Młodej Polski w literaturze i sztuce. Do najważniejszych dzieł literackich należą: „Wesele”, „Wyzwolenie”, „Noc listopadowa” oraz „Akropolis”. W sztukach plastycznych zasłynął projektami witraży i polichromii, m.in. dla katedry wawelskiej i kościoła franciszkanów w Krakowie.
Zmarł 28 listopada 1907 roku w Krakowie, w wieku 38 lat, i spoczął w Krypcie Zasłużonych na Skałce.
Napisz komentarz
Komentarze