Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
piątek, 20 marca 2026 05:54

galicja

Alfred Biesiadecki (1839–1889) – lekarz, uczony i społecznik
Alfred Biesiadecki (1839–1889) – lekarz, uczony i społecznik

Alfred Biesiadecki był wybitnym lekarzem, naukowcem i organizatorem życia medycznego w XIX wieku. Choć dziś pozostaje postacią mało znaną, zapisał się trwale w historii polskiej medycyny jako pionier badań nad anatomią patologiczną skóry, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz reformator zdrowia publicznego w Galicji.

13.03.2026 08:00
Rabacja chłopska Jakuba Szeli
Rzeź galicyjska 1846
Rabacja chłopska Jakuba Szeli

Przywódca tych tragicznych wydarzeń był prostym chłopem pańszczyźnianym, jakich na terenie Galicji było tysiące. Wystarczyło kilkanaście dni, by okoliczności w jakich centrum się znalazł, wyniosły go na szczyt tego, co się działo w lutym 1846 r.

17.02.2026 06:50    2
epidemie
Jak w dawnej Galicji walczono z epidemiami

Epidemie chorób zakaźnych na przestrzeni wieków dziesiątkowały ludność także dzisiejszej Polski południowo-wschodniej. W okresie zaborów pojawiały się one cyklicznie. W okresie galicyjskim pochłonęły setki tysięcy ofiar. W wielu miejscach dawnego Królestwa Galicji i Lodomerii możemy natknąć się na smutne pamiątki tamtych czasów.

09.02.2026 01:45
Filip Kahane
Bracia Kahane - żydowscy bohaterowie Powstania Styczniowego

Gdy w styczniu 1863 roku w zaborze rosyjskim wybuchło powstanie, wśród wielu ochotników ściągających z Galicji do Królestwa Polskiego maszerowali bracia Kahane – austriaccy Żydzi, synowie lekarza powiatowego z Sanoka. W Powstaniu Styczniowym wzięła udział cała czwórka niezwykłego rodzeństwa. Jeden z nich oddał życie za przybraną ojczyznę.

22.01.2026 00:36    1
Jak wojskowe rozkazy regulowały życie codzienne w 1919 roku
Jak wojskowe rozkazy regulowały życie codzienne w 1919 roku

W pierwszej połowie 1919 wschodnie tereny dzisiejszego Podkarpacia znajdowały się niemal na linii polsko-ukraińskiego frontu. W wielu miastach, nawet tych całkowicie zajętych przez oddziały odradzającego się państwa polskiego panował wojenny rygor. Sprawy codziennego życia regulowane były często przez komunikaty i rozkazy wojskowe. Jak wyglądało – w ich świetle – przyfrontowe życie?

17.01.2026 17:45    1
Joanna Lubomirska – wpływowa dama I Rzeczypospolitej, faworyta króla Augusta III
Joanna Lubomirska – wpływowa dama I Rzeczypospolitej, faworyta króla Augusta III

W 1761 r. na zamek rzeszowski wróciła Joanna ze Steinów Lubomirska, druga żona Jerzego Ignacego. Jakkolwiek sprawy majątkowe po śmierci Teodora Hieronima długo pozostawały nie rozstrzygnięte - historycy zgodnie uznają, że to baronówna zarządzała w tym okresie miastem i pobliskimi wsiami.

17.01.2026 11:03
Polskie dzieci ze szkółki dla wygnańców w mieście Veseli na Morawach. Fot. Nowości Illustrowane
Wielka Wojna i dramat galicyjskich uchodźców

Tylko przez obóz w Choceniu w Czechach przewinęło się w czasie I wojny światowej około 80 tysięcy galicyjskich uchodźców, w dużej mierze z dzisiejszego Podkarpacia. Liczba mieszkańców Galicji, które szukały schronienia w krajach monarchii habsburskiej mogła przekroczyć nawet milion osób, kilkaset tysięcy los rzucił na ziemie rosyjskie.

16.01.2026 07:06
Maurycy Kraiński - galicyjski polityk, Honorowy Obywatel Miasta Rzeszowa
Maurycy Kraiński - galicyjski polityk, Honorowy Obywatel Miasta Rzeszowa

Brał udział w Powstaniu Listopadowym, dzierżawcą dóbr m.in. w Błażowej, budowniczym pierwszym rzeszowskich koszar, wpływową postacią w politycznym życiu Galicji. Maurycy Kraiński urodził się 23 września 1804 roku w Hermanowicach koło Przemyśla, zmarł zaś 6 stycznia 1885 roku w Wyszatycach.

06.01.2026 08:05
Alkohol, szynki i walka z pijaństwem w Rzeszowie na początku XX wieku
Alkohol, szynki i walka z pijaństwem w Rzeszowie na początku XX wieku

W listopadzie 1908 roku rada miejska Rzeszowa zmierzyła się z alarmującym problemem – w mieście działało aż 96 przybytków alkoholowych. Radni podjęli uchwałę, by ograniczać nowe koncesje, stawiając dobro mieszkańców ponad zyski z alkoholu.

21.12.2025 21:28
Autonomia Galicyjska - uboga namiastka niepodległości
Autonomia Galicyjska - uboga namiastka niepodległości

21 grudnia 1867 roku cesarz Franciszek Józef I przyjął zbiór ustaw zwanych konstytucją grudniową. Monarchia habsburska przekształcała się w dualistyczne Austro-Węgry. To jednocześnie umowny początek tzw. Autonomii Galicyjskiej, która przyniosła ziemiom zaboru austriackiego możliwość w miarę swobodnego rozwoju, chociaż w warunkach zacofania i przysłowiowej galicyjskiej nędzy..

17.12.2025 00:40    3