Osoba Alfreda Biesiadeckiego jest dzisiaj zapomniana i mało znana. Wpisał się on jednak na stałe do historii medycyny polskiej. Wymieniany jest w „Historii Medycyny Polskiej” wydawnictwa Call Med UJ oraz w „Słowniku Lekarzów Polskich” Stanisława Kośmińskiego wydanym w 1888 r. Notkę biograficzną przedstawił także Leon Wachholz w „Polskim Słowniku Biograficznym” wydanym w 1936 r.
Kim był i czym zasłużył się człowiek, o którym dzisiaj pisze się i wspomina tak rzadko? Najkrócej można powiedzieć, że był lekarzem, uczonym i społecznikiem. Jedną z pierwszych informacji o nim, bardzo lakoniczną, znajdujemy w „Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich” pod redakcją Sulimierskiego, Chlebowskiego i Walewskiego, wydanym w Warszawie w 1881 r. Przy opisie Dukli wspomniano tam, że w miejscowości tej urodził się 12 marca 1839 roku doktor Alfred Biesiadecki. Postać ta była w owym czasie na tyle znana, że znalazła miejsce w wielotomowej publikacji. Skoro pojawiło się to nazwisko, warto sięgnąć dalej, by poznać jego życiowe osiągnięcia i dokonania.
W latach 1856–1857 rozpoczął studia lekarskie w Wiedniu. W 1862 r. uzyskał stopień doktora medycyny i chirurgii, a w 1863 r. stopień magistra położnictwa. Po studiach podjął pracę w Szpitalu Powszechnym w Wiedniu, gdzie przez trzy lata pełnił obowiązki sekundariusza, czyli lekarza wspierającego leczenie i zdobywającego praktykę. W 1865 r. został mianowany przez Wydział Lekarski Uniwersytetu Wiedeńskiego asystentem w zakładzie anatomii patologicznej. W ciągu trzech lat pracy dał się poznać jako jeden z najlepszych asystentów, o dużych zdolnościach naukowych i dydaktycznych.
Do 1868 r. opublikował w języku niemieckim wiele prac naukowych o trwałej wartości. Powstawały one pod kierunkiem uczonych z Heidelberga, Giessen, Petersburga, Bostonu i Nowego Jorku. Te sukcesy naukowe i nauczycielskie utorowały młodemu, bo zaledwie 29-letniemu Biesiadeckiemu drogę do objęcia katedry anatomii patologicznej w Krakowie. Jesienią 1868 r. objął to stanowisko i kierował katedrą przez osiem lat. W 1872 r. został czynnym członkiem Krakowskiej Akademii Umiejętności, a w 1875 r. dziekanem Wydziału Lekarskiego. W tym samym czasie objął stanowisko protomedyka, czyli naczelnego referenta zdrowia publicznego w Namiestnictwie we Lwowie. Dziś stanowisko to można by porównać rangą do funkcji ministra zdrowia.
Był autorem takich prac jak „Anatomia patologiczna skóry”, „Przyczynek do anatomii, fizjologii i patologii naczyń chłonicowych skóry”, a także opracowań dotyczących zatok otrzewnych, przepuklin wewnętrznych i rzadkich wrodzonych wad serca. Jako pierwszy na świecie zwrócił uwagę na anatomię patologiczną skóry i stał się twórcą nauki o niej. W swojej specjalności wykształcił wielu uczniów, którzy później zajmowali wysokie stanowiska lekarzy i profesorów medycyny, zwłaszcza w dziedzinach medycyny sądowej i dermatologii.
Jako protomedyk miał duży wpływ na organizację pracy lekarzy powiatowych oraz na wprowadzanie ulepszeń w zakresie higieny publicznej. Dzięki jego staraniom powstała Szkoła Weterynaryjna, która później została przekształcona w Akademię. Z jego inicjatywy utworzono również pierwszy zakład bakteriologiczny. Przez wiele lat pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Lekarskiego Galicyjskiego, gdzie był rzecznikiem utworzenia funduszu wsparcia dla wdów i sierot po lekarzach. Dla tego towarzystwa założył także bibliotekę i zajmował się jej organizacją.
W trzecim ćwierćwieczu XIX wieku w guberni astrachańskiej, w delcie Wołgi, szerzyła się dżuma. W latach 1878–1879 była ona przedmiotem zainteresowania Biesiadeckiego, który bezinteresownie badał jej przebieg i prowadził leczenie nad Wołgą. Zyskał dzięki temu szerokie uznanie i został odznaczony przez rządy Austrii, Rosji i Niemiec. Świadczy to zarówno o randze wyników jego badań, jak i o obawach państw przed rozprzestrzenianiem się choroby.
Alfred Biesiadecki zmarł w wieku zaledwie 50 lat, pełniąc funkcję protomedyka we Lwowie. Wspomina o nim Stanisław Nicieja w opisie cmentarza Łyczakowskiego we Lwowie. Znajduje się tam krótka wzmianka wymieniająca osiągnięcia zmarłego i lata jego życia. Grób jest prostą mogiłą, bez większych wartości artystycznych, kryjącą prochy uczonego.
Syn Biesiadeckiego, Józef, urodzony w Krakowie w 1870 r., zginął w Tatrach 18 sierpnia 1886 r. podczas zejścia z Czerwonych Wierchów. Chodził wówczas do VI klasy gimnazjum. O jego śmierci wspomina proboszcz Zakopanego, ksiądz Józef Stolarczyk, który odprawił pogrzeb w asyście wielu księży, co odnotował w „Kronice Parafii Zakopiańskiej”. Był to jeden z pierwszych śmiertelnych wypadków wśród gości przyjeżdżających do Zakopanego. Józef Biesiadecki został pochowany na starym cmentarzu na Pęksowym Brzysku.
Artykuł ukazał się w nr. 7-8/2019 "Podkarpackiej Historii"
Napisz komentarz
Komentarze