galicja

Epidemie chorób zakaźnych na przestrzeni wieków dziesiątkowały ludność także dzisiejszej Polski południowo-wschodniej. W okresie zaborów pojawiały się one cyklicznie. W okresie galicyjskim pochłonęły setki tysięcy ofiar. W wielu miejscach dawnego Królestwa Galicji i Lodomerii możemy natknąć się na smutne pamiątki tamtych czasów.

09.02.2026 01:45

Gdy w styczniu 1863 roku w zaborze rosyjskim wybuchło powstanie, wśród wielu ochotników ściągających z Galicji do Królestwa Polskiego maszerowali bracia Kahane – austriaccy Żydzi, synowie lekarza powiatowego z Sanoka. W Powstaniu Styczniowym wzięła udział cała czwórka niezwykłego rodzeństwa. Jeden z nich oddał życie za przybraną ojczyznę.

22.01.2026 00:36    1

W pierwszej połowie 1919 wschodnie tereny dzisiejszego Podkarpacia znajdowały się niemal na linii polsko-ukraińskiego frontu. W wielu miastach, nawet tych całkowicie zajętych przez oddziały odradzającego się państwa polskiego panował wojenny rygor. Sprawy codziennego życia regulowane były często przez komunikaty i rozkazy wojskowe. Jak wyglądało – w ich świetle – przyfrontowe życie?

17.01.2026 17:45    1

Tylko przez obóz w Choceniu w Czechach przewinęło się w czasie I wojny światowej około 80 tysięcy galicyjskich uchodźców, w dużej mierze z dzisiejszego Podkarpacia. Liczba mieszkańców Galicji, które szukały schronienia w krajach monarchii habsburskiej mogła przekroczyć nawet milion osób, kilkaset tysięcy los rzucił na ziemie rosyjskie.

16.01.2026 07:06

W listopadzie 1908 roku rada miejska Rzeszowa zmierzyła się z alarmującym problemem – w mieście działało aż 96 przybytków alkoholowych. Radni podjęli uchwałę, by ograniczać nowe koncesje, stawiając dobro mieszkańców ponad zyski z alkoholu.

21.12.2025 21:28

21 grudnia 1867 roku cesarz Franciszek Józef I przyjął zbiór ustaw zwanych konstytucją grudniową. Monarchia habsburska przekształcała się w dualistyczne Austro-Węgry. To jednocześnie umowny początek tzw. Autonomii Galicyjskiej, która przyniosła ziemiom zaboru austriackiego możliwość w miarę swobodnego rozwoju, chociaż w warunkach zacofania i przysłowiowej galicyjskiej nędzy..

17.12.2025 00:40    3

11 grudnia 1783 roku cesarz Józef II wydał dekret, który na zawsze odmienił krajobraz miast w całej Galicji — także na dzisiejszym Podkarpaciu. Zakazał chowania zmarłych przy kościołach i nakazał tworzenie nowych cmentarzy poza zabudową, co rozpoczęło jedną z największych reform sanitarnych epoki. To właśnie dzięki temu rozporządzeniu w Rzeszowie, Jarosławiu, Rozwadowie czy Mielcu powstały pierwsze nowoczesne nekropolie, które do dziś opowiadają historię dawnych mieszkańców regionu.

11.12.2025 17:55

Według historyków cesarz Franciszek Józef nie cierpiał wojen, ale kochał wojsko. Uwielbiał manewry mające dać złudne poczucie siły i potęgi Cesarsko-Królewskiej monarchii. Temu też służyły ogromne ćwiczenia wojskowe, które na progu XX stulecia, w 1900 roku odbyły się w Jaśle i okolicach.

11.09.2025 15:56    3

Ta straszna, a zapomniana dzisiaj, tragedia dotknęła Galicję w latach 1847-48. Klęska głodu i związane z nim epidemie pochłonęły w tym okresie nawet kilkaset tysięcy ofiar. Ludzie umierali na gościńcach i ulicach. Notowano przypadki kanibalizmu i zabijania dzieci, których rodzice nie mogli wyżywić.

09.11.2024 05:27    3

Syn słynnego „małego księcia” Henryczka, ulubieńca księżnej marszałkowej łańcuckiej - Jerzy Lubomirski z Przeworska - przez całe życie przyjaźnił się z wielkim poetą romantycznym Zygmuntem Krasińskim. Hrabia Krasiński wielokrotnie odwiedzał Przeworsk. Próbował również swatać swojego przyjaciela z pięknymi pannami ówczesnej Europy...

13.10.2024 10:02