niedziela, 20 września 2026 00:47

Zaloguj się

Reklama

Tajemnice przeszłości

Ocalone sztandary podkarpackich pułków

Ocalone sztandary podkarpackich pułków

W czasie kampanii wrześniowej wojsko polskie w boju nie straciło ani jednego sztandaru. Te, które znalazły się w rękach Niemców, były w rzeczywistości jedynie proporcami albo zostały przejęte już po zakończeniu działań wojennych. Ocalenie znaku jednostki było dla żołnierzy sprawą honoru. Historie związane z niektórymi chorągwiami mogłyby posłużyć za kanwę filmów sensacyjnych. Część z tych wydarzeń ma ścisły związek z dzisiejszym Podkarpaciem i jednostkami związanymi z obecną Polską południowo-wschodnią. Warto przypomnieć kilka z nich. 20.11.2025 19:20

Zrekonstruowano słynnego mamuta z Bzianki

Zrekonstruowano słynnego mamuta z Bzianki

Historia jednego z najcenniejszych podkarpackich znalezisk paleontologicznych zaczęła się w sierpniu 1851 roku w Bziance – dziś części Rzeszowa. Podczas prac w niewielkim parowie, którym po ulewach spływała woda z pól, miejscowy kowal zauważył wystającą z ziemi kość. Szybko okazało się, że to fragment czaszki mamuta włochatego (Mammuthus primigenius). 18.11.2025 18:00

listy obozowe, Auschwitz

Listy z piekła. Korespondencja więźniów obozów zagłady

- „Czuję się zdrów i jest mi dobrze” – pisał 19-letni mieszkaniec Przemyśla z obozu Auschwitz do matki. 4 dni później już nie żył. Listy i kartki z niemieckich „kacetów”, odarte ze szczegółów, ograniczające się do dozwolonych przez obozowe władze formułek i zwrotów, z jednej strony miały ukrywać prawdę o warunkach życia za drutami, z drugiej dodawały otuchy nadawcom i adresatom. Dzisiaj stanowią cenne źródło wiedzy o tamtych strasznych czasach. 18.11.2025 09:02

Franciszek Pokorny - człowiek, którego uczniowie złamali "Enigmę"

Franciszek Pokorny - człowiek, którego uczniowie złamali "Enigmę"

Być może nie doszłoby do rozpracowania przez polskich naukowców niemieckiej maszyny szyfrującej „Enigma”, gdyby nie związany w młodości z dzisiejszym Podkarpaciem Franciszek Pokorny, w latach 20. szef Referatu Radio i Szyfrów II Oddziału Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. To on wpadł na pomysł zaangażowania w prace nad złamaniem niemieckich szyfrów młodych matematyków i prowadził kurs kryptologiczny, który ukończyła trójka późniejszych pogromców „Enigmy”. 14.11.2025 06:27 1

Podkarpackie "żywe torpedy"

Podkarpackie "żywe torpedy"

To jedna z ciekawostek okresu tuż przedwojennego i samej kampanii wrześniowej. Niedługo przed wybuchem wojny powstały plany stworzenia, na wzór japońskich, polskich "żywych torped”. Zainteresowanie było spore, wiemy, że zgłaszały się również osoby z obecnego Podkarpacia. W czerwcu 1939 roku w ramach stacjonującego w Sanoku 2. pułku strzelców podhalańskich utworzono nawet Samodzielny Batalion Szturmowy, zwany "batalionem śmierci". Niestety informacje na ten temat są nader skąpe. 09.11.2025 00:18 4

Skradziony testament hrabiego Hompescha

Skradziony testament hrabiego Hompescha

Ta sprawa była obiektem sensacyjnych plotek w Galicji schyłku XIX wieku. W październiku 1897 roku z wozu pocztowego jadącego do Rzeszowa zniknęły worki z korespondencją. Sprawa była o tyle sensacyjna, że w jednym z nich znajdował się testament zamożnego i wpływowego hrabiego Ferdynanda Hompescha. Zaginięcie dokumentu, mimo upływu ponad 120 lat, wciąż pozostaje niewyjaśnioną zagadką. 27.10.2025 16:55 2

Komunista, który po wojnie został skazany za... prawdę o Katyniu

Komunista, który po wojnie został skazany za... prawdę o Katyniu

Kwiecień 1943. Niemcy ujawniają odkrycie w w lesie katyńskim mogił polskich oficerów zamordowanych w 1940 roku przez NKWD. Dla hitlerowskiej propagandy to nie lada gratka. Jedni zbrodniarze oskarżają więc innych zbrodniarzy. Na miejsce zostają wysłane delegacje dziennikarzy z krajów okupowanych, sprzymierzonych lub neutralnych, jeńcy wojenni, wreszcie zwykli robotnicy. Mają opowiadać później o bolszewickich zbrodniach. Wśród jednej z delegacji jest robotnik Huty Stalowa Wola Mikołaj Marczyk. Co ciekawsze, Niemcy chyba o tym nie wiedzieli, Marczyk był... zdeklarowanym przedwojennym komunistą, zaś w czasie wojny miał pomagać w ukrywaniu sowieckich jeńców. 15.10.2025 00:09 3

Na szczycie Manyłowej pochowano kolejne szczątki żołnierzy z I wojny światowej

Na szczycie Manyłowej pochowano kolejne szczątki żołnierzy z I wojny światowej

Na szczycie góry Manyłowa niedaleko Baligrodu w Bieszczadach odbyła się uroczystość, która zakończyła tegoroczny sezon prac archeologicznych prowadzonych w ramach ekshumacji na tym obszarze. 12.10.2025 07:35

Wrzesień 1939. Eksplozja miny z iperytem w czasie walk o Jasło.

Wrzesień 1939. Eksplozja miny z iperytem w czasie walk o Jasło.

„Nowa zbrodnia angielska”, „Anglia dostarczyła Polsce gaz trujący” – grzmiała jesienią 1939 roku niemiecka propaganda zarzucając Polakom użycie zakazanej międzynarodowymi konwencjami broni. Dowodem miało być zdarzenie w czasie walk o Jasło 8 września, gdy poparzonych iperytem miało zostać 14 niemieckich żołnierzy. Według niemieckich propagandystów eksplozja miny wypełnionej iperytem na moście na Jasiołce, na wschodnim brzegu miasta miała nastąpić w momencie, gdy oddział pionierów górskich usuwał pozostawioną tam przez wycofujących się Polaków zaporę. 12.09.2025 00:05

8.09.1914. Pierwszy pojedynek powietrzny.

8.09.1914. Pierwszy pojedynek powietrzny.

8 września 1914 roku świetny rosyjski pilot i pionier akrobacji lotniczej sztabskapitan Piotr Niestierow staranował w okolicach Żółkwi swoim nieuzbrojonym jednopłatowcem Morane-Saulnier austro-węgierską maszynę Albatros B.I. ze stacjonującej w Hureczku 11. Kompanii Lotniczej (Flik 11). Obydwa samoloty spadły na ziemię, zginął Rosjanin oraz dwóch członków załogi austriackiej. Wydarzenie to uważane jest za pierwszy pojedynek w historii lotnictwa i pierwszy taran powietrzny. 09.09.2025 00:58 1

Reklama