Jasło

Młodzieńcza miłość Krzysztofa Kamila Baczyńskiego do Anny Żelazny z Jasła. Mało znany podkarpacki epizod z życia poety i jego ślad w wierszu „Słowa do deszczu”.

Genialny matematyk Hugo Dionizy Steinhaus przyszedł na świat 14 stycznia 1887 r. w Jaśle, w rodzinie żydowskiej zamożnego kupca Bogusława Steinhausa i Eweliny z domu Lipschitz, właścicieli sklepu kolonialnego, składu win, wódek, rosolisów i likierów oraz cegielni. Jak sam wspominał, przez całe życie ani alkohol, ani tytoń nie wzbudzał w nim żadnego zainteresowania, pewnie właśnie dlatego, że miał tego dobra pod ręką mnóstwo, a ojciec zapewniał go iż w przyszłości na każde żądanie dostanie od niego tyle cygar i wina, ile zechce.

Stanisław Pawłowski to urodzony w Dębowcu koło Jasła jeden z najwybitniejszych polskich geografów XX wieku, rektor Uniwersytetu Poznańskiego, twórca geografii krajobrazowej i autor ponad 330 prac naukowych. Jego życie i kariera zostały brutalnie przerwane przez niemiecką okupację. Poznaj sylwetkę naukowca, którego dorobek i postawa do dziś inspirują kolejne pokolenia.

Obok słynnej akcji uwolnienia więźniów z niemieckiego więzienia w Jaśle w sierpniu 1943 r. było to drugie co do znaczenia przedsięwzięcie dywersyjne na terenie jasielskiego Obwodu ZWZ–AK w czasie wojny i okupacji.

Urodzony w Komborni koło Krosna 27 września 1885 roku prof. Stanisław Pigoń należał do najwybitniejszych historyków polskiej i europejskiej literatury. Był profesorem zwyczajnym i rektorem Uniwersytetu Jagiellońskiego i Uniwersytetu im. Batorego w Wilnie. Członek PAU i PAN, był wybitnym znawcą utworów Adama Mickiewicza i Aleksandra Fredry.

13 września 1944 roku na murach Jasła pojawiły się obwieszczenia podpisane przez anonimowego dowódcę wojsk niemieckich oraz hitlerowskiego starostę Waltera Gentza, nakazujące ewakuację miasta. Niemcy dali mieszkańcom trzy dni na opuszczenie domów. Po tym terminie przystąpili do planowego niszczenia miasta. Zagładzie uległo 97 procent budynków.

Według historyków cesarz Franciszek Józef nie cierpiał wojen, ale kochał wojsko. Uwielbiał manewry mające dać złudne poczucie siły i potęgi Cesarsko-Królewskiej monarchii. Temu też służyły ogromne ćwiczenia wojskowe, które na progu XX stulecia, w 1900 roku odbyły się w Jaśle i okolicach.

W latach II wojny światowej na terenie powiatu jasielskiego przez cały czas okupacji niemieckiej działały różne formacje konspiracyjnego ruchu oporu. Najlepiej zorganizowane, najsilniejsze i najliczniejsze były struktury Związku Walki Zbrojnej-Armii Krajowej, ale oprócz nich funkcjonowały też inne grupy i oddziały partyzanckie: Batalionów Chłopskich, Narodowej Organizacji Wojskowej, PPS-Podkarpacie oraz Gwardii Ludowej.

Odnaleźliśmy miejsce pochówku majora "Hubala"! - twierdzą członkowie stowarzyszenia "Wizna 1939". Szczątki legendarnego, urodzonego w Jaśle, dowódcy mają spoczywać w kościele św. Idziego w Inowłodzu w powiecie tomaszowskim (woj. łódzkie).