18.09.1772 – Ambasadorowie Rosji, Prus i Austrii złożyli w Warszawie jednobrzmiące deklaracje dotyczące I rozbioru Rzeczypospolitej, domagając się zwołania sejmu, który miał zatwierdzić dokonane zmiany terytorialne. W wyniku rozbioru pod panowaniem austriackim znalazła się znaczna część ziem obecnego województwa podkarpackiego, m.in. Rzeszów, Przemyśl, Jarosław, Krosno, Sanok i Łańcut.
18.09.1897 – W Zagórzanach koło Gorlic urodził się Ignacy Brach, inżynier mechanik, konstruktor maszyn budowlanych i urządzeń transportowych, późniejszy profesor Politechniki Warszawskiej. Był m.in. współtwórcą urządzeń dla portu w Gdyni. Podczas okupacji działał w Armii Krajowej pod pseudonimem „Brzeski”, a po wybuchu powstania warszawskiego został aresztowany i wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Buchenwald, podobozu Zwieberge. W 1987 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Politechniki Warszawskiej.
18.09.1898 – W Jarosławiu urodził się Tadeusz Klus, dendrolog i naukowiec związany ze szkolnictwem leśnym w Krakowie. W latach 1953–1954 był dziekanem Wydziału Leśnego Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie.
18.09.1918 – W Przemyślu urodził się Bolesław Józef Sawiak, lekkoatleta specjalizujący się w biegach średniodystansowych, a następnie pilot wojskowy. Podczas II wojny światowej walczył w Polskich Siłach Powietrznych na Zachodzie, m.in. w 315. Dywizjonie Myśliwskim „Dęblińskim”. Zmarł w 1942 roku w Dublinie wskutek ran odniesionych po przymusowym lądowaniu samolotu uszkodzonego w walce z niemieckim Junkersem Ju 88.
18.09.1923 – W Jarosławiu urodził się Jerzy Nosek „Lampa”, żołnierz Armii Krajowej, po wojnie architekt związany m.in. z Rzeszowem. Od 1952 roku pracował w rzeszowskim „Miastoprojekcie”. Projektował m.in. obiekty sakralne oraz budynki mieszkalne i użyteczności publicznej na terenie regionu.
18.09.1924 – Rada Miejska Sanoka wybrała na burmistrza Adama Pytla, germanistę, nauczyciela, społecznika, redaktora „Tygodnika Ziemi Sanockiej” i wieloletniego prezesa miejscowego „Sokoła”. Za jego rządów opracowano plan zagospodarowania przestrzennego miasta, wytyczano nowe ulice, uruchomiono komunikację autobusową z okolicznymi miejscowościami, ukończono budowę łaźni miejskiej, powstała szkoła na Posadzie Sanockiej, a Sanok został zelektryfikowany.
18.09.1932 – W Rzeszowie odsłonięto pomnik płk. Leopolda Lisa-Kuli autorstwa Edwarda Wittiga. Uroczystość miała rangę ogólnopolską; uczestniczyli w niej m.in. prezydent RP Ignacy Mościcki, Aleksandra Piłsudska z córkami, przedstawiciele rządu, parlamentu i generalicji. Pomnik został zniszczony przez Niemców w 1940 roku. Jego rekonstrukcję odsłonięto w 1992 roku.
18.09.1939 – W Przemyślu trwały masowe egzekucje ludności żydowskiej dokonywane przez niemieckie Einsatzgruppen. Mordy rozpoczęły się 16 września i trwały do 19 września. Według różnych opracowań w ciągu tych kilku dni Niemcy zamordowali kilkuset Żydów z Przemyśla i okolic.
18.09.1944 – W Maniowie w ówczesnym powiecie leskim członkowie UPA zamordowali ośmioro Polaków – Magdalenę Stachurę, Agnieszkę i Stefanię Wesołkin oraz Annę Olszańską i czworo jej dzieci. Wśród ofiar było pięcioro dzieci; najmłodsza, Genowefa Olszańska, miała zaledwie kilka miesięcy.
18.09.1949 – We Wrocławiu zmarł urodzony w Lubaczowie Mieczysław Józef Stefko, prawnik, sędzia i oficer. Pracował wcześniej w sądownictwie galicyjskim, a po odzyskaniu niepodległości został sędzią Sądu Apelacyjnego we Lwowie. W 1921 roku mianowano go sędzią Sądu Najwyższego, w którym orzekał do okresu powojennego.
18.09.1964 – W Nowej Sarzynie urodził się Ryszard Federkiewicz, piłkarz i trener piłkarski. Jako zawodnik występował m.in. w Stali Mielec, a później pracował jako szkoleniowiec klubów z regionu.
18.09.1980 – W Przemyślu urodziła się Iwona Olejnik, prawniczka, radca prawny i doktor nauk humanistycznych, przez wiele lat związana zawodowo z Podkarpaciem. W latach 2019–2023 była członkiem Trybunału Stanu.
18.09.1999 – W Brzozowie urodził się Sylwester Lusiusz, piłkarz występujący na pozycji pomocnika. Jest wychowankiem Iskry Przysietnica, później grał m.in. w Karpatach Krosno i Cracovii. Występował w młodzieżowych reprezentacjach Polski U-19, U-20 i U-21.
18.09.2012 – Zespół pałacowo-parkowy w Dukli został odzyskany przez rodzinę Tarnowskich, spadkobierców Stanisława Tarnowskiego, ostatniego przedwojennego właściciela dóbr. Działające w pałacu Muzeum Historyczne pozostało dzierżawcą głównego budynku oraz części dziedzińca.
18.09.2015 – Zmarł urodzony w Przemyślu Zbigniew Prostak, pisarz science fiction i zawodowy oficer Wojska Polskiego. Był absolwentem Oficerskiej Szkoły Wojsk Inżynieryjnych, a w swojej twórczości zajmował się przede wszystkim fantastyką naukową.
Napisz komentarz
Komentarze