1.09.1461 – Na Wawelu zmarła Zofia Holszańska, zwana Sonką, królowa Polski, czwarta i ostatnia żona Władysława II Jagiełły oraz matka dwóch królów – Władysława III Warneńczyka i Kazimierza IV Jagiellończyka. Po śmierci męża była szczególnie związana z Sanokiem. Ziemia sanocka należała do jej dóbr oprawnych, a królowa przez wiele lat przebywała na sanockim zamku i zarządzała tutejszymi dobrami. Zmarła w wieku około 56 lat i została pochowana w ufundowanej przez siebie kaplicy Świętej Trójcy na Wawelu.
21.09.1722 – Poświęcono kościół Reformatów w Rzeszowie pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny. Świątynia wraz z klasztorem powstała na początku XVIII wieku, a jej projekt przypisuje się Janowi Chrzcicielowi Belottiemu. Po kasacie klasztoru przez władze austriackie w 1787 roku kościół służył m.in. wojsku. Dziś jest kościołem garnizonowym pw. Matki Bożej Królowej Polski.
21.09.1824 – W Dobrkowie koło Pilzna urodził się Bronisław Trzaskowski, pedagog, językoznawca i działacz oświatowy. Pracował m.in. w Rzeszowie, był dyrektorem szkół w Tarnowie i Krakowie oraz współtwórcą Towarzystwa Pedagogicznego. Angażował się w rozwój szkolnictwa, w tym edukacji kobiet. Jego prawnukiem jest Rafał Trzaskowski.
21.09.1874 – W Sanoku zmarł Jerzy Rapf, lekarz i samorządowiec pochodzący z okolic Wiednia, który osiadł w mieście w 1832 roku. Był lekarzem miejskim i dyrektorem szpitala, a w latach 1865–1867 pełnił funkcję burmistrza Sanoka. W źródłach występuje rozbieżność dotycząca dokładnej daty jego śmierci – pojawia się również 20 września.
21.09.1886 – W Rzeszowie urodził się Bolesław Kropaczek, geolog, badacz Karpat i złóż ropy naftowej. Ukończył studia na Uniwersytecie Wiedeńskim, prowadził badania geologiczne m.in. w rejonie Babicy pod Rzeszowem i pracował w zagłębiu naftowym w Borysławiu. Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany do armii austro-węgierskiej i poległ w listopadzie 1914 roku.
21.09.1914 – Do Rzeszowa wkroczyły wojska rosyjskie. Rozpoczęła się pierwsza rosyjska okupacja miasta podczas I wojny światowej. 7 października Rosjanie zostali wyparci przez wojska austro-węgierskie, lecz miesiąc później ponownie zajęli Rzeszów. Druga okupacja trwała do maja 1915 roku.
21.09.1931 – W Przemyślu zmarł bp Karol Józef Fischer, urodzony w Jaśle duchowny, od 1901 roku biskup pomocniczy diecezji przemyskiej. Był również posłem do austriackiej Rady Państwa. Podczas I wojny światowej pozostał w Przemyślu i podejmował interwencje w obronie mieszkańców miasta.
21.09.1934 – W Warszawie zmarł urodzony w Rzeszowie gen. bryg. Jan Kazimierz Czapliński, prawnik i oficer Wojska Polskiego. Był doktorem prawa, służył wcześniej w armii austro-węgierskiej, a po odzyskaniu niepodległości w Wojsku Polskim. Pełnił m.in. funkcję sędziego Naczelnego Sądu Wojskowego.
21.09.1939 – W swoim sanockim mieszkaniu został aresztowany przez Niemców Maksymilian Słuszkiewicz, ostatni przedwojenny burmistrz Sanoka, działacz społeczny i samorządowy. Został osadzony w niemieckim obozie koncentracyjnym Buchenwald, gdzie zmarł 17 stycznia 1940 roku.
21.09.1940 – W Radomiu urodził się Jan Woleński, filozof analityczny, logik i teoretyk prawa, jeden z najbardziej znanych polskich przedstawicieli filozofii analitycznej. W swojej działalności naukowej związany był m.in. z Uniwersytetem Jagiellońskim oraz Wyższą Szkołą Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie.
21.09.1941 – Uroczyście poświęcono kościół Matki Bożej Saletyńskiej w Dębowcu. Ceremonii dokonał ks. Franciszek Kasak, dziekan nowożmigrodzki. Świątynia stała się centrum rozwijającego się w Dębowcu kultu Matki Bożej z La Salette i jednego z najważniejszych sanktuariów maryjnych regionu.
21.09.1945 – Stare Brusno na ziemi lubaczowskiej zostało spalone podczas działań Wojska Polskiego prowadzonych przeciwko Ukraińskiej Powstańczej Armii. Większość ukraińskiej ludności miejscowości została w tym okresie wysiedlona do ZSRR, a pozostałych mieszkańców objęła w 1947 roku akcja „Wisła”. Wieś ostatecznie przestała istnieć. Do dziś zachował się m.in. stary cmentarz z charakterystycznymi nagrobkami słynnego bruśnieńskiego ośrodka kamieniarskiego.
21.09.1975 – W Rzeszowie urodziła się Magdalena Steczkowska, piosenkarka, autorka tekstów i muzyk sesyjny. Współpracowała z wieloma artystami polskiej sceny muzycznej i nagrała partie wokalne na kilkudziesięciu płytach. Była także wokalistką zespołu Indigo.
21.09.1986 – Zmarł pochodzący ze Świlczy prof. Stanisław Kubicz, lekarz, specjalista radiologii i onkologii dziecięcej. Kierował Zakładem Radiologii i Radioterapii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie, a dzięki jego staraniom w 1962 roku utworzono pierwszą w Polsce Klinikę Onkologii Dziecięcej. Był autorem około stu publikacji naukowych i krajowym konsultantem w dziedzinie radiologii dziecięcej. Pozostawał silnie związany ze Świlczą, wspierając miejscowe inwestycje społeczne. Zgodnie ze swoją wolą został pochowany na miejscowym cmentarzu.
21.09.2004 – Mirosław Przedpełski został wybrany prezesem Polskiego Związku Piłki Siatkowej. Pokonał dotychczasowego prezesa Janusza Biesiadę stosunkiem głosów 34:32. Przedpełski był związany również z mielecką siatkówką. Polskim Związkiem Piłki Siatkowej kierował do 2015 roku.
Napisz komentarz
Komentarze