przemysl

W pierwszej połowie 1919 wschodnie tereny dzisiejszego Podkarpacia znajdowały się niemal na linii polsko-ukraińskiego frontu. W wielu miastach, nawet tych całkowicie zajętych przez oddziały odradzającego się państwa polskiego panował wojenny rygor. Sprawy codziennego życia regulowane były często przez komunikaty i rozkazy wojskowe. Jak wyglądało – w ich świetle – przyfrontowe życie?

W czerwcu 1941 roku, gdy Niemcy uderzyły na Związek Radziecki, NKWD rozpoczęło brutalną likwidację więzień na dawnych wschodnich kresach II Rzeczypospolitej. W przepełnionym przemyskim areszcie, gdzie na 350 miejsc przebywało ponad 1600 osób, znalazł się Walerian Kramarz – historyk, pedagog, instruktor harcerski. Ostrzeżony przez kolegę z wodociągów, że „przyszli enkawudziści”, odpowiedział spokojnie: „Nie obawiam się ich, przecież niczego złego nie uczyniłem”. Chwilę później został wyprowadzony do więzienia przy ul. Rokitniańskiej.

W nocy z 30 na 31 grudnia 1931 r. w willi architekta Henryka Zaremby w podlwowskich Brzuchowicach doszło do jednej z najsłynniejszych zbrodni II Rzeczypospolitej. Zamordowana została 17-letnia Elżbieta Zaremba, córka właściciela domu. Dziewczynę znaleziono martwą w łóżku – miała ciężkie obrażenia głowy zadane tępym narzędziem. Nie było śladów włamania, co od początku skierowało podejrzenia na domowników.

22 grudnia 1920 roku na lotnisku w Przemyślu doszło do tragicznej katastrofy lotniczej. Podczas lotu szkoleniowego na samolocie Albatros B.II maszyna rozbiła się o ziemię. Na miejscu zginął 21-letni porucznik obserwator lotniczy Kazimierz Braun – kawaler Orderu Virtuti Militari, kombatant Legionów Polskich i uczestnik walk polsko-ukraińskich m.in. w rejonie Lubaczowa, Chyrowa i Przemyśla.

Starcia o Przemyśl, które rozegrały się pomiędzy 3 a 12 listopada 1918 roku, były jednym z pierwszych epizodów wojny polsko-ukraińskiej. Toczyły się one o kontrolę nad strategicznie położonym miastem, stanowiącym ważny punkt komunikacyjny i wojskowy w Galicji Wschodniej.

15 października 1932 roku sąd w Przemyślu skazał na 18 lat więzienia Wasyla Cebeniaka, członka Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów oskarżonego o napad pod Birczą na wóz pocztowy i zabójstwo policjanta.

Był jednym z najwybitniejszych polskich piłkarzy okresu międzywojennego, legendą futbolu jeszcze za życia, zawodnikiem Cracovii, trenerem polskiej reprezentacji. Józef Kałuża pochodził z Przemyśla, gdzie urodził się 11 lutego 1896 roku.

W 1904 roku galicyjska prasa szeroko opisywała tragiczny finał nieszczęśliwej miłości młodego żołnierza i nauczycielki jaki miał miejsce w Przemyślu. Kochanek najpierw zastrzelił swą wybrankę, później siebie.

Adam Sapeta został nowym Podkarpackim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. - Jestem przekonana, że będzie kontynuował ochronę naszego cennego dziedzictwa z pełnym zaangażowaniem - podkreśla Teresa Kubas-Hul, wojewoda podkarpacki. Dotąd Podkarpackim Wojewódzkim Konserwator Zabytków była Beata Kot, która przeszła na emeryturę.