Sanok

Była czwartą żoną Władysława Jagiełły i matką dwóch królów Polski: Władysława III (nazwanego później Warneńczykiem) i Kazimierza IV. Przez ponad ćwierć wieku ściśle związana była z Sanokiem.

Grzegorz z Sanoka był jednym z pierwszych przedstawicieli renesansowej myśli filozoficznej w Polsce, głosił renesansowy ideał człowieka, wskazywał na jego aktywną rolę w świecie,

20 stycznia 1339 roku książę halicko-włodzimierski Jerzy II Trojdenowicz wydał we Włodzimierzu Wołyńskim przywilej lokujący Sanok na prawie magdeburskim. Przyjmujemy tę datę jako początek historii miasta, chociaż gród istniał już zapewne cztery wieki wcześniej dzieląc burzliwe losy tych terenów.

Mało kto tak bardzo zasłużył się promowaniu polskiej kultury i literatury jak pochodzący z przygranicznych dzisiaj Mościsk, absolwent sanockiego Gimnazjum, Marian Kister, który wraz z jednym z najwybitniejszych polskich pisarzy i publicystów Melchiorem Wańkowiczem założył największe przedwojenne wydawnictwo książkowe - Towarzystwo Wydawnicze „Rój”, zaś po wojnie poprzez swoją oficynę Roy Publishing udostępnił światu dzieła najwybitniejszych naszych twórców. Niestety jego postać jest zapomniana.

W styczniu 1927 roku w podsanockiej wsi doszło do wstrząsającej zbrodni. Brutalne morderstwo trojga osób, w tym ośmioletniego dziecka, zakończyło się wyrokiem śmierci wykonanym… tylko na papierze. Decyzja o ułaskawieniu zapadła w ostatniej chwili i do dziś pozostaje jedną z najbardziej zagadkowych w historii międzywojennego wymiaru sprawiedliwości.

Był postacią nietuzinkową, świetnym dziennikarzem muzycznym, prezenterem radiowym i tłumaczem. Popełnił samobójstwo w wigilię, 24 grudnia 1999 roku.

W 1904 roku sensacją Sanoka i okolic stały się problemy finansowe tutejszej instytucji kredytowej - Powiatowego Towarzystwa Zaliczkowego. Smaczku, nagłaśnianej także w ówczesnej prasie, aferze dodawał fakt, iż za jednego z winowajców problemów tegoż lokalnego parabanku uznano między innymi ówczesnego burmistrza miasta Aitala Witoszyńskiego, który z tego powodu musiał odejść ze stanowiska.

Stanisław Ryniak miał najniższy, przeznaczony dla Polaków więźniarski numer obozowy w Auschwitz. Za drutami niemieckich obozów przeżył pięć lat. Zmarł niemal 60 lat po wyzwoleniu - 13 lutego 2004 roku.

To jedna z ciekawostek okresu tuż przedwojennego i samej kampanii wrześniowej. Niedługo przed wybuchem wojny powstały plany stworzenia, na wzór japońskich,  polskich "żywych torped”. Zainteresowanie było spore, wiemy, że zgłaszały się również osoby z obecnego Podkarpacia. W czerwcu 1939 roku w ramach stacjonującego w Sanoku 2. pułku strzelców podhalańskich utworzono nawet Samodzielny Batalion Szturmowy, zwany "batalionem śmierci". Niestety informacje na ten temat są nader skąpe.