podkarpacie

W 1798 roku została zawarta „Komplanacya czyli Ugoda” pomiędzy hrabią Wilhelmem Siemieńskim a mieszkańcami dwóch spośród dziesięciu wsi wchodzących w skład Dominium Myscowa - Myscowej i Kątów. Zgodnie z nim miejscowi mieli płacić coroczny podatek popiołu w wysokości „po jednej ćwierci czterogarncowej z czubem”.

Gdzie tkwią źródła polskiej kultury? Na czym polega fenomen Kresów, które na przestrzeni wieków uległy tak wielu przeobrażeniom? Te zagadnienia oraz wiele innych stara się rozwikłać i zaprezentować w szerokim świetle Portal Muzeum Dziedzictwa Kresów Dawnej Rzeczypospolitej.

Międzywojenny sport jawi się jako romantyczny okres rozkwitu kultury fizycznej na ziemiach polskich. Ówczesna rzeczywistość nie odbiegała jednak od obecnej. W całej Polsce, także na obecnym Podkarpaciu, dochodziło do licznych skandali. Korupcyjne afery, nadużycia, bójki kibiców czy przerywane mecze nie były czymś nadzwyczajnym.

Adam Sapeta został nowym Podkarpackim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. - Jestem przekonana, że będzie kontynuował ochronę naszego cennego dziedzictwa z pełnym zaangażowaniem - podkreśla Teresa Kubas-Hul, wojewoda podkarpacki. Dotąd Podkarpackim Wojewódzkim Konserwator Zabytków była Beata Kot, która przeszła na emeryturę.

Końcem października 2024 Ziemowit Borowczak zwiedził niespełna trzytysięczne miasteczko Piszczac, położone na północno-wschodnich rubieżach Lubelszczyzny między Białą Podlaską a Terespolem, które niedawno odzyskało utracone w czasach zaborów prawa miejskie. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że był to ostatni etap wyzwania, które były wiceburmistrz sobie niegdyś postawił: zwiedzić wszystkie miasta w Polsce. A ponieważ, na chwilę obecną jest ich dokładnie 1013, to podróż zajęła mu... 20 lat.

Często spotykamy się z terminem „utrzymać w ryzach”, choć rzadko zdajemy sobie sprawę z jego pochodzenia.  Zwrot ten oznacza to samo, co utrzymać w karbach, w karności, w garści, w rygorze czy na wodzy, ale tylko „w ryzach” kojarzy się z … leśnymi zajęciami dawnych drwali w Karpatach. Ci bowiem, dla zrzucenia ściętego na stromych stokach drewna, stosowali urządzenia zwane ryzami, pozwalające przemieszczać potężne kłody w pożądanym kierunku.

9 października 1962 roku archeolodzy pod kierownictwem Jerzego i Eligii Gąssowskich, prowadzący badania wczesnośredniowiecznej osady na Wzgórzu Świętojakubskim w Sandomierzu oniemieli ze zdumienia i z zachwytu. W jednej ze zwykłych, półziemiankowych chat odkryli niemal kompletny zestaw szachów, pochodzących najprawdopodobniej z XII wieku.

W połowie XIX wieku pozostający po zaborem austriackim Rzeszów miał m.in. siedzibę cyrkułu. Po uzyskaniu przez Galicję autonomii liczące około 6 tysięcy miasto stało się siedzibą powiatu, tym samym jego rola wzrosła. Powoli tworzyło się życie kulturalne i towarzyskie.

Aleksander Ładoś, Konstanty Rokicki, Stefan Ryniewicz oraz Juliusz Kühl - członkowie słynnej "Grupy Berneńskiej", w tym dwóch związanych z dzisiejszym Podkarpaciem - otrzymają pośmiertnie Złote Medale Kongresu USA. 24 września Senat przez aklamację przyjął projekt ustawy honorującej 60 dyplomatów z całego świata, którzy w czasie II wojny ratowali Żydów.

W drugiej połowie września 1939 roku przez teren dzisiejszej Polski południowo-wschodniej  w kierunku granicy węgierskiej przedzierały się tysiące polskich żołnierzy. Częstokroć próby takie kończyły się śmiercią lub niewolą niemiecką.