podkarpacie

Końcem października 2024 Ziemowit Borowczak zwiedził niespełna trzytysięczne miasteczko Piszczac, położone na północno-wschodnich rubieżach Lubelszczyzny między Białą Podlaską a Terespolem, które niedawno odzyskało utracone w czasach zaborów prawa miejskie. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że był to ostatni etap wyzwania, które były wiceburmistrz sobie niegdyś postawił: zwiedzić wszystkie miasta w Polsce. A ponieważ, na chwilę obecną jest ich dokładnie 1013, to podróż zajęła mu... 20 lat.

Często spotykamy się z terminem „utrzymać w ryzach”, choć rzadko zdajemy sobie sprawę z jego pochodzenia.  Zwrot ten oznacza to samo, co utrzymać w karbach, w karności, w garści, w rygorze czy na wodzy, ale tylko „w ryzach” kojarzy się z … leśnymi zajęciami dawnych drwali w Karpatach. Ci bowiem, dla zrzucenia ściętego na stromych stokach drewna, stosowali urządzenia zwane ryzami, pozwalające przemieszczać potężne kłody w pożądanym kierunku.

9 października 1962 roku archeolodzy pod kierownictwem Jerzego i Eligii Gąssowskich, prowadzący badania wczesnośredniowiecznej osady na Wzgórzu Świętojakubskim w Sandomierzu oniemieli ze zdumienia i z zachwytu. W jednej ze zwykłych, półziemiankowych chat odkryli niemal kompletny zestaw szachów, pochodzących najprawdopodobniej z XII wieku.

W połowie XIX wieku pozostający po zaborem austriackim Rzeszów miał m.in. siedzibę cyrkułu. Po uzyskaniu przez Galicję autonomii liczące około 6 tysięcy miasto stało się siedzibą powiatu, tym samym jego rola wzrosła. Powoli tworzyło się życie kulturalne i towarzyskie.

Aleksander Ładoś, Konstanty Rokicki, Stefan Ryniewicz oraz Juliusz Kühl - członkowie słynnej "Grupy Berneńskiej", w tym dwóch związanych z dzisiejszym Podkarpaciem - otrzymają pośmiertnie Złote Medale Kongresu USA. 24 września Senat przez aklamację przyjął projekt ustawy honorującej 60 dyplomatów z całego świata, którzy w czasie II wojny ratowali Żydów.

W drugiej połowie września 1939 roku przez teren dzisiejszej Polski południowo-wschodniej  w kierunku granicy węgierskiej przedzierały się tysiące polskich żołnierzy. Częstokroć próby takie kończyły się śmiercią lub niewolą niemiecką.

Stary, korczyński cmentarz znajduje się przy ulicy Szczepanika. Niegdyś przylegał do nieistniejącego już kościoła pod wezwaniem świętej Doroty. Oprócz kilku piaskowcowych pomników nagrobnych i kaplicy z 1822 roku znajduje się tu kwatera żołnierzy poległych w czasie I wojny światowej.