historia

Przez setki lat Rzeszów był prowincjonalnym miasteczkiem, najpierw województwa ruskiego I Rzeczypospolitej, później Galicji w zaborze austriackim, wreszcie województwa lwowskiego, pretendującym co najwyżej do miana stolicy powiatu czy też cyrkułu. Niemniej jednak nie brakowało tutejszym mieszkańcom ambicji, by rangę grodu nad Wisłokiem podnieść. O planach stworzenia województwa rzeszowskiego, zrealizowanym ostatecznie po II wojnie światowej, myślano już 100 lat temu.

W 23 rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości, w obozie Auschwitz, Niemcy dokonali pierwszej masowej egzekucji pod Ścianą Straceń na dziedzińcu bloku nr 11. Więźniów zabijał strzałem w tył głowy Gerhard Palitzsch, jeden z największych obozowych zbrodniarzy. Wśród były osoby związane z Jarosławiem.

Autor wspaniałych obrazów, przez dziesiątki lat budzących tak wielkie uczucia patriotyczne Polaków, Jan Matejko nie miał w życiu lekko. Ciężka choroba, obłąkana żona, kłopoty z rodzeństwem i własnymi dziećmi. Mistrz „Pocztu książąt i królów polskich” bywał zapraszany na wspaniałe wystawy i audiencje bywał gościem papieża i cesarza. Kilkukrotnie przebywał także na dzisiejszym Podkarpaciu.

To jedna z ciekawostek okresu tuż przedwojennego i samej kampanii wrześniowej. Niedługo przed wybuchem wojny powstały plany stworzenia, na wzór japońskich,  polskich "żywych torped”. Zainteresowanie było spore, wiemy, że zgłaszały się również osoby z obecnego Podkarpacia. W czerwcu 1939 roku w ramach stacjonującego w Sanoku 2. pułku strzelców podhalańskich utworzono nawet Samodzielny Batalion Szturmowy, zwany "batalionem śmierci". Niestety informacje na ten temat są nader skąpe.

6 listopada 1918 roku na rynku w Tarnobrzegu, pod hasłami sprawiedliwości społecznej, zebrał się wielotysięczny tłum chłopów, robotników folwarcznych i rzemieślników, którzy domagali się przeprowadzenia radykalnych reform. Ledwie kilka dni wcześniej ukonstytuowana w Krakowie Polska Komisja Likwidacyjna ogłosiła objęcie władzy w Galicji, zaś w miastach i miasteczkach doszło do rozbrajania austriackich żołnierzy. Tymczasem w Tarnobrzegu rzucono hasło: „władza w ręce rad!” sprzeciwiając się utrzymaniu dotychczasowych stosunków społecznych i gposdarczych.

Decyzja o lokalizacji poligonu V-2 zapadła w sierpniu 1943 roku, po zbombardowaniu przez aliantów głównego ośrodka rakietowego w Peenemünde na wyspie Uznam. Niemcy przenieśli ośrodek do Blizny, bo było to bezpieczniejsze miejsce. Mała wioska położona w środku głębokiego lasu zaczęła nagle tętnić życiem. Wyrzutnie powstawały niedaleko obozu pracy przymusowej w Pustkowie, co zapewniało darmową siłę roboczą do budowy urządzeń.

W dniach 7–9 listopada 2025 roku w Korczynie i Krośnie odbędą się uroczystości upamiętniające 75. rocznicę śmierci generała Stanisława Szeptyckiego – wybitnego dowódcy, ministra spraw wojskowych II Rzeczypospolitej i jednego z tych, którzy budowali fundamenty odrodzonego Wojska Polskiego. Wydarzenie, organizowane pod hasłem „Śladami pamięci niepodległej”, ma przypomnieć postać generała oraz jego związki z Podkarpaciem.