Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
wtorek, 25 sierpnia 2026 11:46
Reklama
Materiał publikowany we współpracy z Urzędem Miasta Rzeszowa

Wieża na Baranówce. Historia rzeszowskiego ośrodka nadawczego

Rzeszowska wieża telewizyjna na Baranówce została oddana do użytku pod koniec 1973 roku. Powstała dzięki lokalnej inicjatywie i miała przede wszystkim umożliwić emisję II programu Telewizji Polskiej w Rzeszowie i okolicach. Ponad pół wieku później właściciel obiektu, spółka Emitel, planuje jego rozbiórkę i zabudowę terenu budynkiem mieszkalnym.
Wieża telewizyjna na Baranówce w drugiej połowie lat 90.

Źródło: RZESZÓW. Zbigniew Domino Jan Grygiel KAW Rzeszów 1979 Autor: Jerzy Jawczak

Początki telewizji na Rzeszowszczyźnie sięgają przełomu lat 50. i 60. Ważną rolę w jej rozwoju odegrała budowa stacji nadawczej na Suchej Górze koło Krosna. 14 grudnia 1962 roku nadano stamtąd pierwszy sygnał, a pod koniec tego samego miesiąca ośrodek został oficjalnie uruchomiony. Jednym z ludzi zaangażowanych w rozwój telewizji w regionie był Julian Woźniak, późniejszy pierwszy kierownik rzeszowskiej redakcji telewizyjnej. 

W 1968 roku jako korespondent „Dziennika Telewizyjnego” rozpoczął pracę w Rzeszowie Damazy Kwiatkowski. Rok później z Krakowa skierowano tu operatora Tadeusza Metza, a w 1970 roku współpracę z telewizją rozpoczął Julian Woźniak. Rzeszowski zespół nie dysponował w pierwszych latach własnym zapleczem umożliwiającym emisję programu. Materiały przygotowywane w regionie trafiały do Krakowa. W styczniu 1972 roku z krakowskiego studia po raz pierwszy wyemitowano „Panoramę Rzeszowską”, przygotowywaną przez rzeszowski zespół i prowadzoną przez Woźniaka. Na początku lat 70. rozpoczęły się starania o budowę własnego ośrodka nadawczego w Rzeszowie.

 O kulisach inwestycji opowiadał po latach architekt i urbanista Władysław Hennig w filmie „Rzeszowskie Lekcje Architektury. Wieża na Baranówce”. Z jego relacji wynika, że przy przygotowaniu inwestycji duże znaczenie miała praca wykonywana społecznie przez miejscowych specjalistów. 18 lutego 1971 roku powołano Społeczny Komitet Budowy Telewizyjnego Ośrodka Nadawczego. Rozpatrywano różne lokalizacje, m.in. Baranówkę oraz wzgórze Magdalenka. Ostatecznie wybrano Baranówkę, gdzie od połowy lat 60. trwała intensywna budowa wielkiego osiedla mieszkaniowego (dzisiejsze osiedle Andersa). 

Zachowany Akt przekazania Telewizyjnego Ośrodka Nadawczego w Rzeszowie z 29 grudnia 1973 roku wskazuje, że decyzję o jego budowie podjęto z inicjatywy wojewódzkiej i miejskiej instancji partyjnej, a sam ośrodek powstawał w czynie społecznym. Jego zadaniem miała być emisja II programu TV na teren Rzeszowa i okolic. Wieży nie projektowano całkowicie od podstaw. Wykorzystano dokumentację podobnego obiektu na krakowskich Krzemionkach. Projekt wymagał jednak dostosowania do warunków rzeszowskich. Wartość inwestycji realizowanej przez Rzeszowskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Mieszkaniowego przekraczała 20 mln ówczesnych złotych. Społeczny Komitet Budowy Telewizyjnego Ośrodka Nadawczego kierował całością prac Pod Aktem Przekazania podpisali się dyrektor Państwowego Przedsiębiorstwa Stacje Radiowe i Telewizyjne w Krakowie inż. Janusz Proskurnicki oraz, w imieniu Społecznego Komitetu Budowy, prezydent Rzeszowa inż. Edward Bilut. Od tego momentu właścicielem Telewizyjnego Ośrodka Nadawczego zostało Państwowe Przedsiębiorstwo Stacje Radiowe i Telewizyjne w Krakowie.

Z Baranówki rozpoczęto emisję II programu Telewizji Polskiej. W następnych latach zwiększano zakres wykorzystania ośrodka. Równocześnie rozwijała się rzeszowska redakcja telewizyjna. 1 lipca 1973 roku rozpoczęła działalnośćredakcja TVP w Rzeszowie, której kierownikiem został Julian Woźniak. Przez następne lata miejscowa redakcja pozostawała związana z Krakowem. 1 kwietnia 1981 roku nadano pierwszy program bezpośrednio ze studia w Rzeszowie. Prowadził go Julian Woźniak.

Zaplecze na Baranówce było niewielkie. Z czasem zostało rozbudowane. W latach 90. rozwijała się już regularna telewizja regionalna, a 5 stycznia 1995 roku rozpoczęto codzienną emisję programu regionalnego na własnej częstotliwości. W 2001 roku Telewizja Rzeszów przeniosła redakcję i działalność programową do nowej siedziby przy al. Kopisto. Wieża na Baranówce nadal była wykorzystywana jako obiekt nadawczy.

Na początku 1982 roku przedsiębiorstwa zajmujące się stacjami radiowymi i telewizyjnymi zostały włączone do państwowej jednostki Polska Poczta, Telegraf i Telefon. Po zmianach ustrojowych i podziale PPTiT działalność związana z infrastrukturą telekomunikacyjną i radiodyfuzyjną znalazła się w strukturach Telekomunikacji Polskiej. Na początku XXI wieku nastąpiło kolejne wydzielenie. W 2001 roku powstała spółka TP Emitel, a od maja 2002 roku przejęła działalność radiodyfuzyjną wcześniej prowadzoną bezpośrednio przez Telekomunikację Polską. TP Emitel pozostawał wówczas w całości własnością TP. W 2011 roku Telekomunikacja Polska sprzedała wszystkie udziały TP Emitel spółce kontrolowanej przez fundusz Montagu Private Equity. Wraz z przedsiębiorstwem do nowego właściciela przeszła jego infrastruktura nadawcza. W 2014 roku spółkę przejęła Alinda Capital Partners, a w 2022 roku Cordiant Digital Infrastructure.

W 2026 roku pojawił się plan zakończenia ponad pięćdziesięcioletniej historii wieży. Emitel zamierza przenieść wykorzystywaną jeszcze infrastrukturę nadawczą do innych lokalizacji, a obiekt na Baranówce rozebrać. Firma argumentuje, że utrzymywanie starzejącej się konstrukcji wymaga coraz większych nakładów i w dłuższej perspektywie jest nieopłacalne. Na miejscu wieży przewidziano nową zabudowę mieszkaniową. Koncepcję dla właściciela przygotowała rzeszowska pracownia MWM Architekci. Zakłada ona powstanie kaskadowego budynku mieszkalno-usługowego z około 70 mieszkaniami i parkingiem podziemnym. Plany wywołały sprzeciw części mieszkańców i społeczników. Stowarzyszenie Ochrony Architektury Powojennej wystąpiło w sierpniu 2026 roku o wpisanie wieży wraz z zapleczem do rejestru zabytków.

Pomóż nam ocalić historię Podkarpacia

„Podkarpacka Historia” powstaje z potrzeby zachowania pamięci o ludziach i miejscach, które tworzyły ten region. Dzięki Twojemu wsparciu możemy nadal publikować artykuły, digitalizować archiwa i rozwijać portal.

Wesprzyj projekt na Zrzutce


Podziel się
Oceń

Napisz komentarz

Komentarze

Reklama
Reklama
Reklama