Przyszedł na świat 4 marca 1859 roku w Przemyślu, w rodzinie inteligenckiej – jego ojciec Józef był profesorem gimnazjum. Już w murach przemyskiej szkoły (1871–1878) Hemerling wyróżniał się wszechstronnością: gimnastyka, pływanie, łyżwiarstwo, jazda konna i turystyka były dla niego nie dodatkiem, lecz stylem życia. To właśnie w Przemyślu i na Podkarpaciu kształtowała się jego wiara, że sport powinien być dostępny dla każdego, a ruch na świeżym powietrzu jest fundamentem zdrowia i wychowania.
Podkarpacie w praktyce: Mielec, kolej i pierwsze bicykle
Po studiach prawniczych we Lwowie Hemerling związał się zawodowo z Dyrekcją Kolei Państwowych. Praca przy budowie linii kolejowej Dębica–Nadbrzezie zaprowadziła go do Mielca – miasta, które zapisało się w historii polskiego sportu właśnie dzięki niemu. To tam w latach 80. XIX wieku sprowadził z Wiednia nowoczesne bicykle, dając impuls do pierwszych wycieczek kolarskich w Galicji. Na Podkarpaciu zakładał też tor łyżwiarski i uczył tej dyscypliny młodzież, łącząc pracę urzędnika z misją społecznika
Choć jego działalność rozkwitła we Lwowie, Hemerling pozostał „człowiekiem pogranicza” – łączącym doświadczenie prowincji z ambicjami metropolii. W „Sokole” rozwijał kolarstwo, narciarstwo i łyżwiarstwo, a w 1894 roku opracował „Podręcznik dla kolarzy”. Rok później dokonał przełomu: 1 marca 1895 ukazał się pierwszy numer „Koła” – jednego z pierwszych polskich czasopism sportowych, poświęconego głównie kolarstwu, ale otwartego także na inne dyscypliny.
Ojciec polskiej prasy sportowej
Hemerling nie tylko pisał o sporcie – on go organizował i tłumaczył społeczeństwu. W 1900 roku stworzył „Gazetę Sportową”, pierwszy nowoczesny, ilustrowany tygodnik sportowy adresowany do szerokiego grona czytelników. To na jej łamach ukazało się jedno z pierwszych w Polsce sprawozdań z meczu piłkarskiego. Jego teksty były nie tylko relacjami, ale także manifestami: sport jako szkoła charakteru, dyscypliny i wspólnoty.
Choć na stałe mieszkał we Lwowie, wielokrotnie wracał do rodzinnego miasta. W 1907 roku przyjechał do Przemyśla służbowo, by uczyć młodzież gimnazjalną zasad gry w piłkę nożną – jednej z „nowych” gier, które uważał za przyszłość wychowania fizycznego. Tym samym domknął symboliczny krąg: od przemyskiego ucznia do nauczyciela sportu w rodzinnym mieście.
Dziedzictwo
Kazimierz Hemerling zmarł 13 stycznia 1939 roku we Lwowie. Pozostawił po sobie nie tylko artykuły, podręczniki i regulaminy, ale przede wszystkim ideę sportu powszechnego, nowoczesnego i dobrze opisanego. Jako współtwórca środowiska dziennikarzy sportowych i pionier tej prasy w Polsce, wyrósł z przemyskich i podkarpackich korzeni – i właśnie one nadały jego działalności autentyczność oraz społeczny wymiar.
Napisz komentarz
Komentarze