podkarpacie

Krzysztof Penderecki, światowej sławy kompozytor i dyrygent pochodził z Dębicy, w której spędził dzieciństwo i młodość, często podkreślał podkreślał swoje związki z rodzinnym miastem, patronował tutejszej szkole muzycznej.

Wiosną 1921 roku konflikt jaćmierskich parafian z przemyską Kurią zakończył się starciami z policją i w efekcie masowym wystąpieniem mieszkańców z Kościoła katolickiego i założeniem parafii Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego..

- „Czuję się zdrów i jest mi dobrze” – pisał 19-letni mieszkaniec Przemyśla z obozu Auschwitz do matki. 4 dni później już nie żył. Listy i kartki z niemieckich „kacetów”, odarte ze szczegółów, ograniczające się do dozwolonych przez obozowe władze formułek i zwrotów, z jednej strony miały ukrywać prawdę o warunkach życia za drutami, z drugiej dodawały otuchy nadawcom i adresatom. Dzisiaj stanowią cenne źródło wiedzy o tamtych strasznych czasach.

Autor wspaniałych obrazów, przez dziesiątki lat budzących tak wielkie uczucia patriotyczne Polaków, Jan Matejko nie miał w życiu lekko. Ciężka choroba, obłąkana żona, kłopoty z rodzeństwem i własnymi dziećmi. Mistrz „Pocztu książąt i królów polskich” bywał zapraszany na wspaniałe wystawy i audiencje bywał gościem papieża i cesarza. Kilkukrotnie przebywał także na dzisiejszym Podkarpaciu.

To jedna z ciekawostek okresu tuż przedwojennego i samej kampanii wrześniowej. Niedługo przed wybuchem wojny powstały plany stworzenia, na wzór japońskich,  polskich "żywych torped”. Zainteresowanie było spore, wiemy, że zgłaszały się również osoby z obecnego Podkarpacia. W czerwcu 1939 roku w ramach stacjonującego w Sanoku 2. pułku strzelców podhalańskich utworzono nawet Samodzielny Batalion Szturmowy, zwany "batalionem śmierci". Niestety informacje na ten temat są nader skąpe.