28.10.1887 – W Rzochowie koło Mielca, obecnie dzielnicy miasta, urodził się Karol Popiel, polityk, publicysta i jeden z czołowych działaczy polskiej chadecji. Był współtwórcą Polskich Drużyn Strzeleckich, żołnierzem Legionów Polskich, posłem na Sejm, działaczem Centrolewu i więźniem brzeskim. Od 1937 roku stał na czele Stronnictwa Pracy, a podczas II wojny światowej pełnił funkcje ministerialne w rządzie RP na uchodźstwie. Po wojnie wrócił do kraju, lecz w 1947 roku ponownie wyemigrował.
28.10.1897 – W Grębowie koło Tarnobrzega urodził się Karol Maleczyński, historyk mediewista, paleograf i wydawca źródeł. Przed wojną był związany z Uniwersytetem Jana Kazimierza we Lwowie, po 1945 roku został profesorem Uniwersytetu Wrocławskiego i należał do organizatorów wrocławskiego środowiska naukowego. Zajmował się przede wszystkim historią średniowiecznej Polski i Śląska oraz dyplomatyką. Datę 28 października potwierdza wypis z księgi urodzeń parafii w Grębowie.
28.10.1902 – W Dynowie zmarł Jan Czubski, urodzony w 1841 roku w Grabownicy Starzeńskiej kompozytor, pedagog, dyrygent chóralny i animator życia muzycznego. Przez wiele lat działał we Lwowie, a od 1892 roku w Rzeszowie. Komponował przede wszystkim muzykę chóralną i religijną, ale także utwory fortepianowe i skrzypcowe; opracowywał również śpiewniki i podręczniki muzyczne. Dokładną datę śmierci – 28 października 1902 roku – potwierdza opracowanie muzykologiczne odwołujące się do „Słownika muzyków polskich”.
28.10.1918 – W Krakowie ogłoszono powstanie Polskiej Komisji Likwidacyjnej, która miała przejąć władzę w Galicji z rąk rozpadającej się administracji austro-węgierskiej. Jej przewodniczącym został Wincenty Witos. Komisja uznała ziemie zaboru austriackiego za należące do odradzającego się państwa polskiego i rozpoczęła tworzenie polskiej administracji.
28.10.1929 – Na nadzwyczajnym posiedzeniu Rady Miejskiej burmistrzem Sanoka został jednogłośnie wybrany Tadeusz Malawski, doktor praw, były sędzia i radca sądowy. Jego rządy przypadły na lata wielkiego kryzysu i wysokiego bezrobocia. Organizował roboty interwencyjne, pomoc dla najuboższych i zabiegał o środki na miejskie inwestycje. Był również kolekcjonerem pamiątek historycznych i należał do osób zasłużonych dla powstania Muzeum Ziemi Sanockiej.
28.10.1940 – W kościele Przemienienia Pańskiego w Sanoku Antoni Żubryd zawarł związek małżeński z Janiną Praczyńską. W chwili ślubu Żubryd był już zwerbowanym współpracownikiem sowieckiego wywiadu, któremu nadano pseudonim „Orłowski”. Zbierał informacje o niemieckich wojskach, umocnieniach i obiektach w Sanoku oraz przekazywał je stronie sowieckiej. Janina, według materiałów Lasów Państwowych, pomagała mu w zdobywaniu informacji o niemieckich transportach i materiałach wykorzystywanych do budowy umocnień; dostępne dokumenty nie dają jednak równie mocnej podstawy, by określać ją jako formalnie zwerbowaną agentkę NKWD. Do współpracy z NKWD została natomiast później zwerbowana jej młodsza siostra Jadwiga Praczyńska.
28.10.1942 – Niemcy zlikwidowali Zakład Sierot Żydowskich w krakowskim getcie. Z dziećmi dobrowolnie poszedł na śmierć urodzony w Rzeszowie Dawid Alter Kurzmann, kupiec, społecznik i wieloletni dobroczyńca sierocińca, nazywany niekiedy „krakowskim” lub „rzeszowskim Korczakiem”. Opiekunowie odrzucili możliwość pozostania w getcie. Dzieci zostały częściowo zamordowane na miejscu, a pozostałe wywieziono; Kurzmann zginął wraz ze swoimi podopiecznymi.
28.10.1944 – Stanisław Ryniak, urodzony w Sanoku więzień KL Auschwitz oznaczony numerem 31 – pierwszym numerem przydzielonym polskiemu więźniowi politycznemu w obozie – został po ponad czterech latach pobytu w Auschwitz włączony do transportu karnego i przewieziony do Leitmeritz, podobozu KL Flossenbürg. Wolność odzyskał 8 maja 1945 roku.
28.10.1944 – Zakończyła się radziecka operacja wschodniokarpacka rozpoczęta 8 września 1944 roku. W działaniach uczestniczyły wojska 1. i 4. Frontu Ukraińskiego, w tym 38. Armia oraz 1. Czechosłowacki Korpus Armijny. Jednym z najkrwawszych jej fragmentów była operacja karpacko-dukielska i walki o przejście przez Karpaty w rejonie Przełęczy Dukielskiej; równolegle wojska 4. Frontu Ukraińskiego prowadziły operację karpacko-użhorodzką. 28 października zasadnicze działania ofensywne zostały wstrzymane, choć lokalne walki trwały nadal.
28.10.1946 – W Drabiniance, wówczas podrzeszowskiej wsi, od 1951 roku znajdującej się w granicach Rzeszowa, urodził się Jan Domarski, piłkarz Stali Rzeszów, Stali Mielec i reprezentacji Polski. 17 października 1973 roku zdobył na Wembley bramkę w meczu z Anglią zakończonym remisem 1:1, który zapewnił Polsce awans do mistrzostw świata po 36 latach przerwy. Rok później wraz z reprezentacją zdobył trzecie miejsce na mundialu w RFN.
28.10.1956 – Po ponad trzech latach internowania przez władze komunistyczne prymas Polski kard. Stefan Wyszyński odzyskał wolność, opuścił Komańczę i tego samego dnia wrócił do swojej rezydencji przy ulicy Miodowej w Warszawie. W Komańczy przebywał od jesieni 1955 roku; tam opracował tekst Jasnogórskich Ślubów Narodu i program Wielkiej Nowenny. Jego uwolnienie było jednym z najważniejszych wydarzeń politycznej odwilży Polskiego Października.
28.10.1986 – Do Rzeszowa przybyli dominikanie. Zamieszkali w niewielkim domu przy ówczesnej ulicy Pstrowskiego 15, dzisiejszej Dominikańskiej, i w tajemnicy zaczęli urządzać kaplicę w garażu. Były to początki rzeszowskiego klasztoru dominikanów i późniejszej parafii św. Jacka.
28.10.2001 – Bp Kazimierz Górny dokonał konsekracji ołtarza i górnego kościoła św. Judy Tadeusza w Rzeszowie. Budowę świątyni poprzedziły wieloletnie starania rozpoczęte jeszcze w okresie PRL, gdy władze utrudniały powstanie nowego ośrodka duszpasterskiego.
28.10.2018 – Bp Krzysztof Nitkiewicz dokonał uroczystego poświęcenia kościoła Chrystusa Króla i jego ołtarza w Tarnobrzegu. Świątynia powstała w wyniku przebudowy dawnej sali widowiskowej i innych budynków przekazanych na potrzeby nowego ośrodka duszpasterskiego na osiedlu Przywiśle.
Napisz komentarz
Komentarze