1.11.1845 – W Sanoku urodził się Zygmunt Gorazdowski, uczestnik powstania styczniowego, późniejszy duchowny katolicki i wybitny działacz charytatywny związany przede wszystkim ze Lwowem. Założył Zgromadzenie Sióstr św. Józefa. W 2005 roku został kanonizowany przez papieża Benedykta XVI.
1.11.1885 – Koło stacji Olszanica doszło do poważnej katastrofy kolejowej. Pociąg pospieszny wjechał na stojący na torze skład towarowy. Zniszczone zostały obie lokomotywy i sześć wagonów. Zginął konduktor nazwiskiem Wachter, a wiele osób zostało rannych.
1.11.1890 – W Radomyślu nad Sanem urodził się Jan Wiktor, pisarz, reportażysta i publicysta, autor m.in. „Orki na ugorze” i „Wierzb nad Sekwaną”. Po wojnie był członkiem Krajowej Rady Narodowej, a w latach 1952–1956 posłem na Sejm PRL I kadencji.
1.11.1899 – Utworzono powiat polityczny z siedzibą w Przeworsku. Powstał on przez wydzielenie przeworskiego okręgu sądowego z dotychczasowego powiatu łańcuckiego. Powiat przeworski funkcjonował następnie w administracji galicyjskiej do rozpadu Austro-Węgier.
1.11.1918 – W wielu miejscowościach obecnego Podkarpacia trwało przejmowanie władzy z rąk rozpadającej się monarchii austro-węgierskiej. W Rzeszowie kontynuowano rozpoczętą poprzedniego dnia akcję rozbrajania oddziałów austriackich i zajmowania najważniejszych obiektów. W Sanoku z budynku „Sokoła” wyszły na ulice pierwsze polskie patrole wojskowe. W Jaśle z gmachu starostwa usunięto austriackiego dwugłowego orła, a mieszkańcy manifestowali odzyskanie niepodległości. W nocy z 31 października na 1 listopada Polacy przejęli również kontrolę nad Przemyślem, gdzie sytuację dodatkowo komplikował narastający konflikt polsko-ukraiński.
1.11.1919 – W Krośnie urodził się Jerzy Ablewicz, duchowny katolicki związany wcześniej z diecezją przemyską, w latach 1962–1990 biskup diecezjalny tarnowski. W 1987 roku otrzymał godność arcybiskupa ad personam.
1.11.1931 – W Jasienicy Rosielnej urodził się Kazimierz Gustaw Zemła, znany jako Gustaw Zemła, jeden z najbardziej cenionych współczesnych polskich rzeźbiarzy. Jest autorem m.in. Pomnika Powstańców Śląskich w Katowicach, monumentu „Polegli Niepokonani” w Warszawie, Pomnika Czynu Polaków w Szczecinie i Pomnika Bitwy o Monte Cassino w Warszawie.
1.11.1935 – W Nagoszynie koło Dębicy urodził się Adam Skwira, górnik i działacz „Solidarności”. W grudniu 1981 roku był współorganizatorem i członkiem komitetu strajkowego w kopalni „Wujek”. Po pacyfikacji protestu został aresztowany i skazany na trzy lata więzienia.
1.11.1939 – Rada Najwyższa ZSRR uchwaliła włączenie tzw. Zachodniej Ukrainy, czyli części zajętych przez Związek Sowiecki wschodnich ziem II Rzeczypospolitej, do Ukraińskiej SRR. Aneksja objęła również tereny należące obecnie do województwa podkarpackiego. Analogiczną decyzję dotyczącą tzw. Zachodniej Białorusi podjęto dzień później.
1.11.1941 – Niemcy rozpoczęli pierwsze prace przy budowie obozu zagłady w Bełżcu. Początkowo zatrudniono przy nich około 20 mieszkańców Bełżca i okolic. Obóz uruchomiono kilka miesięcy później; od marca 1942 roku stał się jednym z głównych ośrodków masowej zagłady Żydów w ramach akcji „Reinhardt”. Zamordowano tam również dziesiątki tysięcy Żydów deportowanych z miejscowości dzisiejszego Podkarpacia.
1.11.1944 – We Lwowie zmarł Andrzej Szeptycki, właściwie Roman Maria Aleksander Szeptycki, greckokatolicki metropolita lwowski i halicki, wnuk Aleksandra Fredry. Na czele Kościoła greckokatolickiego stał przez ponad czterdzieści lat, obejmujących obie wojny światowe, wojnę polsko-ukraińską oraz okupacje sowiecką i niemiecką.
1.11.1945 – W Stalowej Woli odbył się uroczysty pogrzeb ekshumowanych żołnierzy Armii Krajowej i osób związanych z konspiracją, poległych lub zamordowanych podczas okupacji niemieckiej. Trumny po mszy w kościele św. Floriana przeniesiono w wielkim kondukcie na cmentarz i złożono w powstającym mauzoleum żołnierzy konspiracji.
1.11.1947 – W Radomyślu Wielkim urodził się Leszek Wosiewicz, reżyser i scenarzysta filmowy, autor m.in. „Kornblumenblau”, „Cyngi”, „Kronik domowych” i serialu „Przeprowadzki”.
1.11.1972 – Weszło w życie rozporządzenie likwidujące powiaty leski, ustrzycki i sanocki oraz tworzące powiat bieszczadzki z siedzibą w Lesku i powiat miejski Sanok. Z dawnego powiatu sanockiego do powiatu bieszczadzkiego włączono gromady: Bukowsko, Jurowce, Komańcza, Markowce, Mrzygłód, Niebieszczany, Nowotaniec, Olchowce, Szczawne i Tyrawa Wołoska. Miasto Rymanów oraz gromady Besko, Jaćmierz, Jaśliska, Nowosielce, Posada Górna, Sieniawa, Wróblik Szlachecki i Zarszyn trafiły do powiatu krośnieńskiego, natomiast Lalin i Pakoszówka – do brzozowskiego. Tego samego dnia granice Sanoka powiększono o osiedle Zagórz oraz wsie Olchowce i Zahutyń.
1.11.1985 – Zmarł Stanisław Adam Sygnet, od 1976 roku biskup pomocniczy diecezji sandomierskiej i jej wikariusz generalny. Wcześniej przez wiele lat związany był z Wyższym Seminarium Duchownym w Sandomierzu, którego był m.in. rektorem.
1.11.2011 – Na warszawskim Okęciu awaryjnie, bez wysuniętego podwozia, wylądował Boeing 767 PLL LOT. Maszynę bezpiecznie posadził kpt. Tadeusz Wrona, absolwent Politechniki Rzeszowskiej. Na pokładzie znajdowało się 231 osób; wszyscy przeżyli.
1.11.2015 – W Sanoku zmarł o. Andrzej Tadeusz Deptuch, franciszkanin, żołnierz Armii Krajowej i były więzień komunistycznego aparatu represji. Od 1972 roku związany był z klasztorem franciszkanów w Sanoku, gdzie zasłynął również jako duszpasterz środowisk patriotycznych.
1.11.2023 – Zmarł Piotr Rybka, wieloletni rzeszowski samorządowiec i działacz związkowy. W latach 1994–2006 był radnym Rzeszowa, przez wiele lat działał również we władzach podkarpackich struktur Federacji Związków Zawodowych „Metalowcy”.
Napisz komentarz
Komentarze