XVIII-wieczna dragonia na ulicach Rzeszowa

         Na rzeszowskim Rynku pojawił się… XVIII-wieczny dragon z prywatnego pułku księcia Jerzego Ignacego Lubomirskiego. Odziany w mundur z epoki będzie strzegł codziennie tutejszego ratusza. Ma być to jedna z miejscowych atrakcji przypominająca jednocześnie bogatą historię Rzeszowa.

dragon3

      Dragonia to formacja wojskowa poruszająca się konno, ale walcząca pieszo (rodzaj mobilnej piechoty), utworzona we Francji przez króla Henryka IV w końcu XVI wieku.  W Rzeczypospolitej Obojga Narodów Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego stanowiła jedną z formacji tworzących Wojsko Koronne i Litewskie.

         dragon2W Rzeszowie dragonię należy łączyć przede wszystkim z postacią księcia Jerzego Ignacego Lubomirskiego (1687-1753), włodarza dóbr rzeszowskich. Książę Jerzy Ignacy Lubomirski zapisał się w historii Rzeczypospolitej Polskiej jako wojskowy, doceniony  i zasłużony na dworze Wettinów, z którym przez swoje dwukrotne małżeństwo był bardzo związany. Od Augusta II Mocnego za udział w wojnie ze stronnikami Stanisława Leszczyńskiego oraz Szwedami, otrzymał  stopień generała wojsk polskich i saskich, natomiast od Augusta III Sasa doczekał się godności chorążego wielkiego koronnego.

       Po wybuchu wojny prusko-austriackiej książę Jerzy Ignacy Lubomirski odkupił za osiem tysięcy dukatów pułk dragonii gwardii[1]. Stacjonował on na zamku rzeszowskim, nad którym pełnił straż jako nad główną siedzibą Lubomirskich w Rzeszowie. Godność dowódcy straży zamkowej sprawował sprowadzony pod koniec lat 20. XVIII wieku z Saksonii Karol Henryk Wiedemann, pełniący również funkcję nadwornego architekta księcia Jerzego Ignacego Lubomirskiego.

    dragon4Znana pod nazwą Milicja Rzeszowska Lubomirskiego,  pełniła funkcję nie tylko obronną, ale również reprezentacyjną i towarzyską, stanowiąc nieodłączny element życia dworskiego w Rzeszowie, który za przyczyną księcia Jerzego Ignacego Lubomirskiego stał się drugim po Warszawie centrum politycznym, a także pulsującym ośrodkiem sztuki i kultury saskiej w Polsce. Stąd wymyślne stroje dragonów milicji rzeszowskiej, które miały podnosić prestiż włodarzy Rzeszowa, a także zabawiać mieszkańców i przybywających do rezydencji gości.

     Ubiór Dragona Milicji Rzeszowskiej składał się z następujących elementów: futrzana czapka, żupan, kiereja (długi obszerny płaszcz) oraz czaprak (płócienne przykrycie konia), których kolory – żupan zielony i kiereja czerwona – odtworzono na podstawie zachowanych źródeł ikonograficznych. Wprowadzenie do współczesnej przestrzeni miasta postaci dragona milicji rzeszowskiej w historycznym kostiumie jest symbolicznym przywołaniem najświetniejszych momentów bogatej historii Rzeszowa i tym samym wyrazem świadomości tożsamości kulturowej miasta.

   dragon   Dzięki mecenatowi Jerzego Ignacego Lubomirskiego, który sprowadził do swojej siedziby wybitnych przedstawicieli świata kultury i sztuki, Rzeszów cieszył się okresem wspaniałego rozwoju urbanistycznego i kulturalnego. Zastosowane przez Karola Henryka Wiedemanna podczas przebudowy zamku oraz pałacu letniego rozwiązania, odpowiadały tendencjom panującym wówczas w europejskiej urbanistyce i architekturze pałacowo-ogrodowej.  Jerzy Ignacy Lubomirski zapisał się ponadto w historii miasta jako fundator kościoła i klasztoru Ojców Reformatów, a także hojny darczyńca uposażenia rzeszowskich kościołów i szpitala.

         Postać dragona milicji rzeszowskiej to także wyraz ciągłości pewnej tradycji historycznej oraz zachęta dla rzeszowian do poznawania historii naszego miasta i czerpania z jego bogactwa kulturowego, budującego i podtrzymującego naszą lokalną tożsamość.

      Karolina Chomiczewska/Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków

[1] Ks. S. Nabywaniec, ks. S. Zych, Książę Jerzy Ignacy Lubomirski (1687-1753) i jego fundacje pobożne, „Resovia Sacra. Studia Teologiczno-Filozoficzne Diecezji Rzeszowskiej”, R. 9/10 (2002-2003), Muzeum Historii Polski, s.141.

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij