Zmarła Irena Strzelecka – pionierka badań nad historią KL Auschwitz

 

31 maja 2017 roku zmarła w Oświęcimiu, urodzona w Przemyślu, Irena Strzelecka, starszy kustosz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, długoletnia pracownica działu naukowego Muzeum, zaliczająca się do grona pionierów badań nad historią KL Auschwitz.

Irena Strzelecka

Irena Strzelecka urodziła się 4 stycznia 1940 roku w Przemyślu. Po ukończeniu studiów historycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim podjęła w połowie lat 60. XX wieku pracę w powstającym dziale naukowym Muzeum. Podczas 40 lat pracy wniosła ogromny wkład w badania nad historią największego niemieckiego obozu koncentracyjnego.

Do jej największych osiągnięć badawczych należały rekonstrukcja historii podobozów oświęcimskich Gleiwitz I, Gleiwitz II w Gliwicach, Neustadt w Prudniku, Hubertushütte w Łagiewnikach, Hindenburg w Zabrzu, Bismarckhütte w Chorzowie, Tschechowitz-Bombersuchenkommando i Tschechowitz-Vacuum w Czechowicach-Dziedzicach oraz rekonstrukcja historii pierwszego transportu Polaków do KL Auschwitz z 14 czerwca 1940 roku, badania nad historią obozu kobiecego i obozu męskiego w Birkenau, eksperymentami medycznymi, szpitalami obozowymi oraz karami i torturami stosowanymi przez esesmanów wobec więźniów.

Była autorką ponad 30 prac naukowych z historii KL Auschwitz, w tym współautorką pięciotomowej monografii obozu („Auschwitz 1940-1945. Węzłowe zagadnienia z dziejów obozu”, Oświęcim 1995), przetłumaczonej na kilka języków obcych. W publikacji tej znalazły się rozdziały jej autorstwa poświęcone budowie, rozbudowie oraz rozwojowi obozu i jego filii, kwarantannie wejściowej, organizacji dnia więźniów w czasie zatrudnienia, kobietom uwięzionym w KL Auschwitz, szpitalom więźniarskim, eksperymentom pseudomedycznym na więźniach, karom i torturom oraz zwolnieniom z obozu i kwarantannie wyjściowej.

Oprócz tego do najważniejszych publikacji Ireny Strzeleckiej należały: „Oddział kobiecy w męskim obozie macierzystym” („Zeszyty Oświęcimskie” nr 20/1993), „Obóz męski w Brzezince (BIb)” („Zeszyty Oświęcimskie” nr 19/1988), „Obóz męski w Brzezince (BIId)” („Zeszyty Oświęcimskie” nr 22/1998), „Rozwój szpitali obozowych w Oświęcimiu-Brzezince” („Przegląd Lekarski – Oświęcim”, Kraków 1984), „Centralna Sauna” („Pro Memoria”, Oświęcim 1997).

Działalność publicystyczną kontynuowała także po przejściu na emeryturę. Opublikowała wówczas opracowanie „Obóz kobiecy w Birkenau” („Zeszyty Oświęcimskie” nr 24/2008), będące podsumowaniem ponad 40-letnich badań Autorki nad tym tematem. Natomiast w serii wydawniczej „Głosy Pamięci” ukazały się następujące rozprawy podsumowujące jej badania naukowe: „Zbrodnicza medycyna. Eksperymenty medyczne w KL Auschwitz” („Głosy Pamięci” nr 2, Oświęcim 2015), „Zbrodnicza medycyna. Szpitale w KL Auschwitz” („Głosy Pamięci” nr 3, Oświęcim 2008), „Kary w KL Auschwitz” („Głosy Pamięci” nr 4, Oświęcim 2009), „Kobiety w KL Auschwitz” („Głosy Pamięci” nr 12, Oświęcim 2016).

Oddzielne pole działalności naukowej Ireny Strzeleckiej stanowiły badania nad deportacją Polaków do KL Auschwitz. Owocem pracy zespołu autorów kierowanego przez Irenę Strzelecką i Franciszka Pipera była seria „Ksiąg Pamięci”, obejmujących transporty polskich więźniów politycznych do KL Auschwitz z czterech dystryktów Generalnego Gubernatorstwa (warszawskiego, krakowskiego, radomskiego i lubelskiego). Pod redakcją Ireny Strzeleckiej i Franciszka Pipera ukazały się następujące publikacje z tej serii: „Księga Pamięci. Transporty Polaków z Warszawy do KL Auschwitz 1940-1944” (tomy I-III, Warszawa-Oświęcim 2000), „Księga Pamięci. Transporty Polaków do KL Auschwitz z Krakowa i innych miejscowości Polski południowej 1940-1944” (tomy I-V, Warszawa-Oświęcim 2002), „Księga Pamięci. Transporty Polaków do KL Auschwitz z Radomia i innych miejscowości Kielecczyzny 1940-1944” (tomy I-V, Oświęcim 2006), „Księga Pamięci. Transporty Polaków do KL Auschwitz z Lublina i innych miejscowości Lubelszczyzny 1940-1944”, Oświęcim 2009).

Za działalność na polu upamiętniania martyrologii więźniów KL Auschwitz Irena Strzelecka została uhonorowana wieloma odznaczeniami, w tym Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Bohdan Piętka

Odeszła Irena Strzelecka (1940-2017)

31 maja 2017 roku zmarła w Oświęcimiu Irena Strzelecka, starszy kustosz Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, długoletnia emerytowana pracownica działu naukowego Muzeum, zaliczająca się do grona pionierów badań nad historią KL Auschwitz.

Irena Strzelecka urodziła się 4 stycznia 1940 roku w Przemyślu. Po ukończeniu studiów historycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim podjęła w połowie lat 60. XX wieku pracę w powstającym dziale naukowym Muzeum. Podczas 40 lat pracy wniosła ogromny wkład w badania nad historią największego niemieckiego obozu koncentracyjnego.

Do jej największych osiągnięć badawczych należały rekonstrukcja historii podobozów oświęcimskich Gleiwitz I, Gleiwitz II w Gliwicach, Neustadt w Prudniku, Hubertushütte w Łagiewnikach, Hindenburg w Zabrzu, Bismarckhütte w Chorzowie, Tschechowitz-Bombersuchenkommando i Tschechowitz-Vacuum w Czechowicach-Dziedzicach oraz rekonstrukcja historii pierwszego transportu Polaków do KL Auschwitz z 14 czerwca 1940 roku, badania nad historią obozu kobiecego i obozu męskiego w Birkenau, eksperymentami medycznymi, szpitalami obozowymi oraz karami i torturami stosowanymi przez esesmanów wobec więźniów.

Była autorką ponad 30 prac naukowych z historii KL Auschwitz, w tym współautorką pięciotomowej monografii obozu („Auschwitz 1940-1945. Węzłowe zagadnienia z dziejów obozu”, Oświęcim 1995), przetłumaczonej na kilka języków obcych. W publikacji tej znalazły się rozdziały jej autorstwa poświęcone budowie, rozbudowie oraz rozwojowi obozu i jego filii, kwarantannie wejściowej, organizacji dnia więźniów w czasie zatrudnienia, kobietom uwięzionym w KL Auschwitz, szpitalom więźniarskim, eksperymentom pseudomedycznym na więźniach, karom i torturom oraz zwolnieniom z obozu i kwarantannie wyjściowej.

Oprócz tego do najważniejszych publikacji Ireny Strzeleckiej należały: „Oddział kobiecy w męskim obozie macierzystym” („Zeszyty Oświęcimskie” nr 20/1993), „Obóz męski w Brzezince (BIb)” („Zeszyty Oświęcimskie” nr 19/1988), „Obóz męski w Brzezince (BIId)” („Zeszyty Oświęcimskie” nr 22/1998), „Rozwój szpitali obozowych w Oświęcimiu-Brzezince” („Przegląd Lekarski – Oświęcim”, Kraków 1984), „Centralna Sauna” („Pro Memoria”, Oświęcim 1997).

Działalność publicystyczną kontynuowała także po przejściu na emeryturę. Opublikowała wówczas opracowanie „Obóz kobiecy w Birkenau” („Zeszyty Oświęcimskie” nr 24/2008), będące podsumowaniem ponad 40-letnich badań Autorki nad tym tematem. Natomiast w serii wydawniczej „Głosy Pamięci” ukazały się następujące rozprawy podsumowujące jej badania naukowe: „Zbrodnicza medycyna. Eksperymenty medyczne w KL Auschwitz” („Głosy Pamięci” nr 2, Oświęcim 2015), „Zbrodnicza medycyna. Szpitale w KL Auschwitz” („Głosy Pamięci” nr 3, Oświęcim 2008), „Kary w KL Auschwitz” („Głosy Pamięci” nr 4, Oświęcim 2009), „Kobiety w KL Auschwitz” („Głosy Pamięci” nr 12, Oświęcim 2016).

Oddzielne pole działalności naukowej Ireny Strzeleckiej stanowiły badania nad deportacją Polaków do KL Auschwitz. Owocem pracy zespołu autorów kierowanego przez Irenę Strzelecką i Franciszka Pipera była seria „Ksiąg Pamięci”, obejmujących transporty polskich więźniów politycznych do KL Auschwitz z czterech dystryktów Generalnego Gubernatorstwa (warszawskiego, krakowskiego, radomskiego i lubelskiego). Pod redakcją Ireny Strzeleckiej i Franciszka Pipera ukazały się następujące publikacje z tej serii: „Księga Pamięci. Transporty Polaków z Warszawy do KL Auschwitz 1940-1944” (tomy I-III, Warszawa-Oświęcim 2000), „Księga Pamięci. Transporty Polaków do KL Auschwitz z Krakowa i innych miejscowości Polski południowej 1940-1944” (tomy I-V, Warszawa-Oświęcim 2002), „Księga Pamięci. Transporty Polaków do KL Auschwitz z Radomia i innych miejscowości Kielecczyzny 1940-1944” (tomy I-V, Oświęcim 2006), „Księga Pamięci. Transporty Polaków do KL Auschwitz z Lublina i innych miejscowości Lubelszczyzny 1940-1944”, Oświęcim 2009).

Za działalność na polu upamiętniania martyrologii więźniów KL Auschwitz Irena Strzelecka została uhonorowana wieloma odznaczeniami, w tym Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Bohdan Piętka

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij